Zmiany? Lubię, ale nie zawsze są dobre

Karolina Rokicka-Murszewska        13 marca 2018        3 komentarze

Nie lubię siedzieć w miejscu. Zmiany mnie motywują, zmiany często sprawiają, że chcę więcej, lepiej, mocniej, wyżej… Ale nie wszystkie zmiany są dobre. Czasem lepsze jest wrogiem dobrego. Przekonałam się już o tym wielokrotnie, przekonuję się o tym też na co dzień w swojej pracy zawodowej.

Ustawodawca również powinien o tym wiedzieć, ale wydaje mi się, że “kombinuje” na siłę, byle tylko zmieniać, byle tylko odhaczyć, że “my zmieniliśmy” – a przecież czasem “nie zaszkodzi niepolepszenie”*.

Hitem i koronnym przykładem jest oczywiście ustawa nowelizująca ustawę o KRS i niektóre inne ustawy, która w części zaczyna obowiązywać już od czwartku, 15.03.2018 r.:

Nowelizacja ustawy o KRS i innych – adres dla doręczeń członka zarządu, kuratela i elektronizacja postępowania rejestrowego

Wprowadza ona wiele zmian, o czym już pisałam. Pominę fakt, że te zmiany powinny pozostawać ze sobą w logicznym związku, a nijak ta elektronizacja KRS nie łączy mi się z kuratorem spółek. Ale – czy są to na pewno dobre zmiany?

Przykład z brzegu – rozszerzenie kompetencji kuratora spółek. Niby dobrze, niby fajnie. Ale co np. ze spółkami “reaktywowanymi”? Wielokrotnie sygnalizowano problemy nadużywania kompetencji kuratora takich spółek. Według nowelizacji będzie on oczywiście ograniczony zakresem zaświadczenia – co jednak, gdy przekroczy zakres upoważnienia? W tej chwili nie jest to obwarowane żadnymi sankcjami. Ponadto, zgodę sądu rejestrowego kurator musi uzyskać tylko naprawdę na najbardziej istotne czynności. Reszta leży w jego gestii. Pół biedy, jeśli to będzie naprawdę przykładający się do swojej pracy kurator. Ale często jest to osoba z przypadku, tak jak w tej historii:

Wszystko, co lubię, w jednym orzeczeniu: kurator, przedwojenna spółka i wspólnicy-spadkobiercy!

Inny przykład – art. 24 ustawy o KRS (postępowanie przymuszające) i nowy ust. 1a. Wprowadzono w nim następującą regulację:

1a. W uzasadnionych przypadkach, w razie stwierdzenia, że osoba prawna nie posiada organu uprawnionego do reprezentowania lub w składzie tego organu zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie, sąd rejestrowy, wyznaczając odpowiedni termin, może wezwać obowiązanych do powołania lub wyboru tego organu do wykazania, że organ został powołany lub wybrany albo że braki w jego składzie zostały usunięte.

Jaki termin? Czy w różnych spółkach powinien sąd w odmienny sposób wskazywać termin na wskazanie, czy organ został powołany, wybrany, a braki usunięte? A co to są “uzasadnione przypadki“? Jak ma ocenić tę – zdecydowanie nieostrą – przesłankę sąd rejestrowy? Moim zdaniem to utrudnienie, a nie ułatwienie.

*cytat z wiersza Mirona Białoszewskiego “dobrze dobrze”

Krajowy Rejestr Zadłużonych ponownie na blogu

Karolina Rokicka-Murszewska        06 marca 2018        2 komentarze

Krajowy Rejestr Zadłużonych to spełnienie pewnego rodzaju unijnego zobowiązania do utworzenia rejestru upadłości. Ma usprawnić funkcjonowanie postępowań restrukturyzacyjnych i upadłościowych.

KRZ. Kolejny skrótowiec, do którego musimy przywyknąć

Co ma więc wspólnego z rejestrem dłużników niewypłacalnych Krajowego Rejestru Sądowego, który już za chwilę zniknie z polskiego porządku prawnego? O tym poniższy wpis.

W Dzienniku Ustaw z 2018 r., pod pozycją 398, została opublikowana ustawa o o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw. Pisałam już o niej wielokrotnie, ale obszerność regulacji sprawia, że wciąż temat jest niewyczerpany. Ustawa to, oprócz wprowadzenia zmian w kuratelach, postępowaniach przymuszających czy tych związanych z elektronizacją postępowań rejestrowych, likwiduje także instytucję, uważaną od wielu lat za przysłowiowe “piąte koło u wozu” KRS-u, czyli wspomniany wcześniej rejestr dłużników niewypłacalnych. Docelowo RDN ma zostać zastąpiony własnie przez Krajowy Rejestr Zadłużonych.

Kiedy i dlaczego RDN będzie zlikwidowany?

Zmiany związane z RDN wejdą w życie z dniem 1 lutego 2019 r. Od tego dnia nie będzie podstaw do wpisywania dłużników do rejestru, np. tych, którzy zostali zobowiązani do wyjawienia majątku w trybie art. 913 KPC. W uzasadnieniu projektu ustawy wskazuje się, że rezygnacja z RDN ma usprawnić i przyspieszyć działalność sądu rejestrowego, żeby mógł zająć się istotą swojego działania, tzn. postępowaniami rejestrowymi. Wśród głównych przyczyn, które legły u podstaw likwidacji RDN autorzy projektu ustawy wskazują:

  • duże obciążenie sądów rejestrowych – z roku na rok wzrasta podmiotów pozostających we właściwości sądów; przy czym szybciej wzrasta liczba wpisów do RDN niż do Rejestru Przedsiębiorców;
  • znikome znaczenie RDN w obrocie prawnym, mimo wciąż dużej liczby wpisów – ok. 70.000 rocznie.
Krajowy Rejestr Zadłużonych – od kiedy?

Projekt ustawy o KRZ zakłada, że wejdzie ona w życie 1 lutego 2019 r. W tym samym dniu przestaną obowiązywać przepisy pozwalające na wpis do rejestru dłużników niewypłacalnych.

Jakie informacje mają znaleźć się w KRZ?
— 

(1) o osobach fizycznych, prawnych i jednostkach organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, wobec których są lub były prowadzone postępowania:

  • restrukturyzacyjne;
  • upadłościowe;
  • o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej;
  • o uznanie orzeczenia o wszczęciu zagranicznego postępowania upadłościowego.

(2) o wspólnikach spółek osobowych (np. jawna, partnerska), odpowiadających całym majątkiem za spółkę upadającą;

(3) o osobach, wobec których umorzono postępowanie egzekucyjne z uwagi na to, że nie uzyska się z egzekucji kwoty wyższej od kosztów;

(4) o dłużnikach alimentacyjnych zalegających więcej niż 6 miesięcy z płatnościami.

II Ogólnopolska Konferencja Naukowa marketing_prawniczy 2.0 – zapisy ruszyły!!

Karolina Rokicka-Murszewska        27 lutego 2018        Komentarze (0)

Jak być może pamiętacie, jestem opiekunem naukowym Koła Naukowego Marketingu Prawniczego UMK. KNMP zorganizowało w zeszłym roku konferencję marketing_prawniczy 2.0, która cieszyła się ogromnym zainteresowaniem. Monika Muracka, zeszłoroczna prelegentka, tak pisała o konferencji na portalu PolskiPrawnik.pl:

Wśród tematów, które budziły najwięcej emocji znalazły się m.in. te na czym tak naprawdę marketing prawniczy polega i na jakie przeszkody natrafia w kontekście nie tylko obostrzeń prawnych (kodeksy etyczne), ale też jak jest rozumiany i uprawiany przez różnych praktyków, jakie są jego rodzaje, a także jak nowe technologie wpływają i wpłyną w przyszłości na pracę prawnika. 

Więcej możesz przeczytać w moich wpisach:

marketing_prawniczy 2.0

marketing_prawniczy 2.0, Polski Prawnik i Kodeks Młodego Prawnika

W tym roku zaprosiliśmy 9 wspaniałych prelegentów, a wśród nich m.in. Wojciech Wawrzak, Aleksandra Sewerynik, Arkadiusz Szczudło i Magdalena Korol, oraz jeden z najlepszych toruńskich marketerów – Artur Smolicki, no i oczywiście chcemy powtórzyć frekwencyjny sukces z zeszłego roku, kiedy to na konferencji pojawiło się blisko 200 osób!

Od wczoraj trwają zapisy – wszystkie szczegóły znajdziesz na stronie Konferencji na Facebook’u.

To jak? Z kim się widzę? 😀

Uchwała SN sygn. III CZP 106/17 – ponownie o wynagrodzeniu kuratora

Karolina Rokicka-Murszewska        26 lutego 2018        Komentarze (0)

W ostatni piątek, 23 lutego 2018 r., zapadło ciekawe, choć niezaskakujące, orzeczenie Sądu Najwyższego (III CZP 106/17) w sprawie wynagrodzenia kuratora, ustanowionego na podstawie art. 138 § 3 Ordynacji podatkowej. Temat kuratora “podatkowego” pojawiał się już zresztą kilkukrotnie na blogu.

Kuratela podatkowa, czyli dlaczego organ żądał złożenia deklaracji

Art. 138 par. 3 ordynacji podatkowej

Natomiast pytanie prawne zadane w sprawie III CZP 106/17 brzmiało:

Czy kognicja sądu rejestrowego obejmuje ustalenie i przyznanie wynagrodzenia od organu podatkowego kuratorowi powołanemu na podstawie art. 42 § 1 k.c., na wniosek tego organu oparty o art. 138 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.)?​

Sąd Najwyższy w dniu 23 lutego 2018 r. podjął uchwałę następującej treści:

O wynagrodzeniu należnym kuratorowi ustanowionemu na wniosek organu podatkowego na podstawie art. 42 k.c. w związku z art. 138 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (jedn. tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) orzeka sąd rejestrowy, który go ustanowił i określił jego kompetencje.

Dlaczego ta uchwała nie była dla mnie zaskakująca? Bo odkąd zajmuję się kurateli w swojej pracy zawodowej, nie miałam sytuacji, aby sąd rejestrowy, który ustanowił kuratora na podstawie art. 138 § 3 O.p., odmówił przyznania wynagrodzenia należnego kuratorowi, albo miał jakiś problem ze swoją właściwością czy zakresem kognicji. Nie ma jeszcze uzasadnienia piątkowej uchwały SN, ale wydaje mi się, że SN musiał odnieść się do kwestii procedury stosowanej w sprawach ustanowienia kuratora spółek, a przede wszystkim – do konieczności stosowania art. 603-605 KPC.

Zgodnie z art. 605 KPC,

w przedmiotach nieunormowanych w rozdziale niniejszym stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu w sprawach z zakresu opieki.

Natomiast zgodnie z art. 179 KRO:

§ 1. Organ państwowy, który ustanowił kuratora, przyzna mu na jego żądanie stosowne wynagrodzenie za sprawowanie kurateli. Wynagrodzenie pokrywa się z dochodów lub z majątku osoby, dla której kurator jest ustanowiony, a jeżeli osoba ta nie ma odpowiednich dochodów lub majątku, wynagrodzenie pokrywa ten, kto żądał ustanowienia kuratora.

§ 2. Wynagrodzenia nie przyznaje się, jeżeli nakład pracy kuratora jest nieznaczny, a sprawowanie kurateli czyni zadość zasadom współżycia społecznego.

Organem państwowym w rozumieniu art. 179 § 1 KRO jest – w przypadku kuratora z art. 42 KC w zw. z art 138 § 3 O.p. – sąd rejestrowy. I choćby w uzasadnieniu uchwały SN nie pojawiło się nic więcej, będzie to wystarczająca podstawa do przyznania wynagrodzenia kuratorowi. Od 15 marca 2018 r. więcej przepisów dotyczących wynagrodzenia kuratora będzie w KPC, w związku z ustawą nowelizującą ustawę o KRS i niektóre inne ustawy. Nowelizacja przewiduje bowiem dodanie nowych  art. 603(2) – 603(4) KPC, dotyczących własnie m.in. wynagrodzenia kuratora:

Ministerialne propozycje zmian w kurateli. Cz. III – wynagrodzenie kuratora i kwestie procesowe

Dlaczego ustawodawca rezygnuje z kuratora rejestrowego?

Karolina Rokicka-Murszewska        19 lutego 2018        Komentarze (1)

Prezydent RP podpisał ustawę z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw, o której niedawno pisałam na blogu. Właśnie w tym wpisie wspomniałam, że w ustawodawca zrezygnował z instytucji kuratora rejestrowego i przepisy art. 26-33 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym zostaną uchylone.

Na etapie projektowania ustawy nowelizującej zakładano jednak, że ten rodzaj kuratora będzie utrzymany, tylko z modyfikacjami. Głównym zadaniem kuratora rejestrowego po noweli miało być doprowadzenie do wykonania przez dany podmiot obowiązków rejestrowych. Co planowano odnośnie kurateli rejestrowej, możesz przeczytać tutaj:

Ministerialne propozycje zmian w kurateli. Cz. I – kurator rejestrowy

Koniec końców zrezygnowano jednak całkowicie z kuratora rejestrowego. Dlaczego? To wyjaśniono w uzasadnieniu do projektu ustawy nowelizującej. Argumenty w wersji skróconej poniżej:

  1. Istnienie równolegle dwóch instytucji (kuratora rejestrowego i kuratora “materialnego” – z art. 42 k.c.) prowadziło do rozbieżności w orzecznictwie i doktrynie.
  2. W ciągu 16 lat funkcjonowania kuratora rejestrowego ustanowiono ich bardzo niewielu (ilu – tego w uzasadnieniu nie wskazano).
  3. Wprowadzono zmiany w zakresie działania kuratora z art. 42 k.c.
  4. Był to postulat środowiska sędziów i referendarzy sądowych.

Jeśli chodzi o przepisy przejściowe, to zgodnie z art. 42 ustawy nowelizującej:

Do kuratorów ustanowionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie art. 26 ustawy zmienianej w art. 1 lub art. 42 § 1 ustawy zmienianej w art. 2 stosuje się przepisy dotychczasowe. Sąd rejestrowy może zmienić zakres uprawnień kuratora ustanowionego na podstawie art. 42 ustawy zmienianej w art. 2, stosując ten przepis w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

W związku z uchyleniem art. 26-33 ustawy o KRS, zmieniono przepisy stanowiące podstawę ustanawiania kurateli w prawie upadłościowym, a więc art. 20 ust. 2 pkt 6, art. 26(1) – kurator w postępowaniu o ogłoszenie upadłości i art. 187 (kurator w postępowaniu upadłościowym).

Żeby nie było – akurat tę zmianę oceniam na plus. Pytanie, czy likwidacja jednej instytucji i tak szerokie kompetencje kuratora materialnego faktycznie rozwiążą problem kurateli spółek. Ponadto zastanawia mnie, jak to będzie z postępowaniami przymuszającymi – ile z nich zakończy się kuratelą, teraz już na podstawie art. 42 kc?