Zniesienie współwłasności rzeczy, której nie da się podzielić

W poprzednim wpisie stwierdziłam, że preferowanym sposobem zniesienia współwłasności jest podział rzeczy. Co jednak, kiedy nie da się jej podzielić? I kiedy można stwierdzić, że taka sytuacja zachodzi?

Rzecz niedająca się podzielić

Przyjmuje się w orzecznictwie, że rzeczy nie da się podzielić zarówno wtedy, gdy jest to fizycznie niemożliwe, ale również wtedy, kiedy ze względu na np. stosunki osobiste i rodzinne łączące współwłaścicieli, ich stan majątkowy podział tej rzeczy i przyznanie jej części na własność poszczególnym współwłaścicielom jest niemożliwe.

Przyznanie rzeczy na własność

W takim przypadku zniesienie współwłasności może nastąpić, po pierwsze, poprzez przyznanie na własność rzeczy jednemu ze współwłaścicieli (albo części współwłaścicieli na ich zgodny wniosek) z obowiązkiem spłaty pozostałych.

Sąd rozważając ten sposób zniesienia współwłasności powinien zbadać wszystkie okoliczności sprawy. Powinien  zwłaszcza ustalić, czy osoba, której rzecz ma zostać przyznana, jest w stanie spłacić pozostałych współwłaścicieli, jaka jest sytuacja rodzinna współwłaścicieli, ich wiek, czy ktoś dokonywał nakładów na rzecz. Konieczne jest przeanalizowanie przez sąd interesów wszystkich współwłaścicieli, nie tylko wnioskodawcy.

Podkreślić trzeba, że sąd może zastosować ten sposób zniesienia współwłasności również, gdy wszyscy współwłaściciele o to wnoszą. Nawet wtedy będzie jednak badał, czy jest on zgodny z prawem i zasadami współżycia społecznego.

Rzecz nie może zostać przyznana na własność współwłaścicielowi, który się temu sprzeciwia, niezależnie od pobudek nim kierujących. Łatwo sobie wyobrazić sytuację, kiedy wartość nieruchomości objętej współwłasnością jest wysoka, a co za tym idzie wysokie są również i spłaty, których trzeba byłoby dokonać, dlatego żaden ze współwłaścicieli nie chce jej przyjąć na wyłączną własność.

Spłaty

Wysokość spłat ustalana jest według cen rynkowych na podstawie opinii biegłego rzeczoznawcy (koszty jej sporządzenia ponoszą współwłaściciele). Sąd określa terminy ich dokonywania oraz w jaki sposób powinny zostać uiszczone. Ma on wtedy na uwadze okoliczności takie jak m.in. możliwości majątkowe osoby zobowiązanej do spłat, potrzeby pozostałych współwłaścicieli, liczbę współwłaścicieli, ich interesy, fakt posiadania innych nieruchomości.

Spłaty mogą zostać rozłożone na raty, z tym że termin ich uiszczania nie może przekroczyć 10 lat. W postanowieniu wydanym przez sąd mogą zostać również zasądzone odsetki w razie opóźnienia w płatności którejś z rat. W przypadku, kiedy spłaty są wysokie albo terminy ich dokonania bardzo odległe, warto aby sąd wskazał sposób ich zabezpieczenia na wypadek, gdyby obowiązek spłaty nie był wykonywany, np. poprzez ustanowienie hipoteki na nieruchomości.

Sprzedaż rzeczy

Ostatnim sposobem zniesienia współwłasności jest sprzedaż rzeczy i podział między właścicieli kwoty uzyskanej ze sprzedaży stosownie do wysokości posiadanych przez nich udziałów. To zazwyczaj najmniej korzystny ze sposobów zniesienia współwłasności, przynajmniej, jeżeli jest dokonywany sądownie. A to ze względu na fakt, że współwłaściciele nie tylko ponoszą koszty postępowania sądowego, ale sprzedaży dokonuje się w trybie licytacji komorniczej. Ponadto kwota ostatecznie uzyskana ze sprzedaży jest dodatkowo pomniejszana jeszcze o wygrodzenie komornika i koszty sprzedaży.

Przesłanką zastosowania tego sposobu zniesienia współwłasności jest zazwyczaj albo zgodny wniosek stron albo brak zgody współwłaścicieli na przyznanie im rzeczy. Sąd zwykle stosuje ten sposób zniesienia współwłasności tylko w ostateczności.

 

edyta-stark
Podobne artykuły

Napisz komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Zapraszam do subskrypcji bloga


Administratorem Twoich danych osobowych stanie się Sienkiewicz i Zamroch Radcowie prawni sp.p. (ul. Warszawska 4/3, 87-100 Toruń). Twoje dane osobowe będą przez nas przetwarzane wyłącznie w celu udzielenia odpowiedzi na przesłaną wiadomość. Szanuję Twoją prywatność – Twoje dane nie będą przekazywane do innych podmiotów, za wyjątkiem podmiotu obsługującego niniejszy formularz oraz naszą pocztę e-mail.

W każdym czasie możesz się również zwrócić do Kancelarii z żądaniem sprostowania, usunięcia swoich danych, sprzeciwu wobec przetwarzania, przeniesienia do innego podmiotu lub ograniczenia ich przetwarzania – wystarczy, że napiszesz wiadomość na adres: radcowie@radcowie.biz. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych osobowych jest art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia ogólnego o przetwarzaniu danych osobowych (RODO). Jeżeli według Ciebie Twoje dane są przetwarzane nieprawidłowo, masz prawo złożenia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.