Sposoby zniesienia współwłasności

Sąd dokonując zniesienia współwłasności rzeczy ma do wyboru kilka sposobów.  Czy któryś z nich ma pierwszeństwo?

Są 3 sposoby zniesienia współwłasności:

  • podział fizyczny rzeczy,
  • przyznanie rzeczy na własność jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych,
  • sprzedaż rzeczy i podział uzyskanych ze sprzedaży środków finansowych.

Dzisiaj omówię pierwszy z nich.

Podział fizyczny rzeczy

To podstawowy i preferowany sposób zniesienia współwłasności. Intuicyjnie wydaje się sprawiedliwe dokonanie podziału rzeczy tak, aby każdy ze współwłaścicieli otrzymał część odpowiadającą wielkością jego udziałowi.

O ile współwłaściciele nie domagają się zatem zniesienia współwłasności w inny sposób, sąd w pierwszej kolejności będzie badał, czy rzecz można fizycznie podzielić, np. czy z nieruchomości da się wyodrębnić samodzielne lokale.

Dlatego nawet jeśli jeden ze współwłaścicieli wystąpi z wnioskiem o zniesienie współwłasności rzeczy poprzez przyznanie mu jej na własność, a pozostali współwłaściciele nie wrażą na to zgody, sąd najpierw sprawdzi, czy możliwe jest zniesienie współwłasności poprzez podział rzeczy.

Podobnie, gdy współwłaściciel wystąpi do sądu z żądaniem zniesienia współwłasności przez podział fizyczny rzeczy (a ten będzie możliwy), sąd nie może wybrać innego sposobu, nawet jeśli jego zdaniem byłby on korzystniejszy czy bardziej opłacalny dla innych współwłaścicieli.

Co jeśli nie da się rzeczy podzielić w taki sposób, aby każdy otrzymał część odpowiadającą wielkości jego udziału?

„Brakującą część udziału” można wyrównać przez dopłaty pieniężne na rzecz innych współwłaścicieli.

Przykład

Kamienica jest objęta współwłasnością. W kamienicy są 4 mieszkania o tej samej wielkości, które mogą stanowić odrębne lokale. Jest dwóch współwłaścicieli kamienicy: Jacek – udział 5/8 i Tomek – udział 3/8. Jacek i Tomek chcą podzielić się mieszkaniami w kamienicy po połowie – Tomek będzie musiał dopłacić Jackowi równowartość 1/8 udziału. 

Nie zawsze jednak możliwe jest zastosowanie tego sposobu zniesienia współwłasności. Kodeks cywilny mówi o trzech przypadkach, kiedy nie będzie można z niego skorzystać:

  1. Podział byłby sprzeczny z prawem

Chodzi rzecz jasna o sytuacje, kiedy ustawa albo rozporządzenie wyłącza możliwość fizycznego podziału rzeczy. Nie można m.in. podzielić nieruchomości, jeśli jest to niegodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego albo gdyby nieruchomość, która powstanie w wyniku podziału, nie miałaby dostępu do drogi publicznej.

  1. Sprzeczność podziału ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy

Trudno jednoznacznie określić, kiedy podział zostanie uznany za sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy. Kwestia ta zawsze badana jest indywidualnie. W orzecznictwie za niezgodne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem uznaje się dzielenie małej działki na działki znikomej wielkości, pozbawione jakiegokolwiek funkcjonalnego znaczenia, dzielenie małej działki linią wielokrotnie łamaną, tworzenie maleńkich działek usytuowanych wewnątrz innych działek, tworzenie odrębnych nieruchomości z maleńkiego kawałka gruntu zajętego bezpośrednio przez sam budynek. Co istotne, fakt że współwłaściciele pozostają ze sobą w konflikcie, nie ma decydującego znaczenia dla oceny dopuszczalności zastosowania tego sposobu zniesienia współwłasności.

  1. Podział pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy

Nie można znieść współwłasności przez podział, kiedy zmianie uległoby przeznaczenie rzeczy – to do czego można rzecz wykorzystać – albo zakres czy sposób jej wykorzystania. Nie da się np. podzielić samochodu na pół, nie niszcząc go przy tym, nie można podzielić zwierząt etc.

  1. Podział doprowadziłby do znacznego zmniejszenia wartości rzeczy

Suma wartości części, które powstaną w wyniku podziału, powinna być zbliżona do wartości całej rzeczy przed podziałem. O znacznym zmniejszeniu wartości rzeczy można mówić, jeśli na skutek podziału będzie ona dużo niższa.

edyta-stark
Podobne artykuły

Napisz komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Zapraszam do subskrypcji bloga


Administratorem Twoich danych osobowych stanie się Sienkiewicz i Zamroch Radcowie prawni sp.p. (ul. Warszawska 4/3, 87-100 Toruń). Twoje dane osobowe będą przez nas przetwarzane wyłącznie w celu udzielenia odpowiedzi na przesłaną wiadomość. Szanuję Twoją prywatność – Twoje dane nie będą przekazywane do innych podmiotów, za wyjątkiem podmiotu obsługującego niniejszy formularz oraz naszą pocztę e-mail.

W każdym czasie możesz się również zwrócić do Kancelarii z żądaniem sprostowania, usunięcia swoich danych, sprzeciwu wobec przetwarzania, przeniesienia do innego podmiotu lub ograniczenia ich przetwarzania – wystarczy, że napiszesz wiadomość na adres: radcowie@radcowie.biz. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych osobowych jest art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia ogólnego o przetwarzaniu danych osobowych (RODO). Jeżeli według Ciebie Twoje dane są przetwarzane nieprawidłowo, masz prawo złożenia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.