„Shadow Directors” – odpowiedzialność osób faktycznie zarządzających przedsiębiorstwem

Karolina Rokicka-Murszewska        30 grudnia 2016        Komentarze (0)

Bardzo lubię udostępniać łamy mojego bloga innym Autorom. Choć nie zdarza się to często, tak się przyjemnie składa, że ostatnim wpisem merytorycznym na blogu (choć nie ostatnim w ogóle) w roku 2016 będzie właśnie wpis gościnny.

Pamiętasz, jak ogłaszaliśmy konkurs na staż w Kancelarii? Jedną z trzech finalistek, które przeszły do ostatniego etapu konkursu, została studentka V roku prawa na UMK w Toruniu, Renata Badowiec. I to właśnie ona zabiera dzisiaj na blogu głos w sprawie tzw. „shadow directors”, czyli osób, o których często nie wiemy, że istnieją, ale tak naprawdę rządzą przedsiębiorstwem.

Wpisy pozostałych dwóch finalistek: Mariki Gdowskiej i Oliwii Radlak znajdziesz na innych naszych blogach.

zdjecie-r-badowiec-2

W 2014 r. w uzasadnieniu do projektu ustawy Prawo restrukturyzacyjne przedstawiona została propozycja objęcia zakazem prowadzenia działalności gospodarczej osób, które nie mają prawnego obowiązku złożenia wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego, jednak ze względu na zajmowaną pozycję faktyczną mogą niekorzystnie wpływać na „postępowanie prawnych piastunów podmiotu”. Zachowania osób, które zarządzają danymi podmiotami z „tylnego siedzenia”, miały być poddane ocenie w ramach postępowania zakazowego.

Pomysł ten trafił na podatny grunt i do art. 373 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe, z dniem 1 stycznia 2016 r., wprowadzono nowy punkt 1a. Przepis ten stanowi, że sąd może pozbawić prawa prowadzenia działalności gospodarczej osobę, która ze swojej winy: „faktycznie zarządzając przedsiębiorstwem dłużnika, istotnie przyczyniła się do niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w ustawowym terminie”.

Co to oznacza w praktyce?

Że uczestnikiem postępowania w przedmiocie orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej może być osoba, która faktycznie zarządza przedsiębiorstwem niewypłacalnego dłużnika. Niewystarczająca jednak będzie okoliczność, że uczestnik postępowania wywiera duży wpływ na prowadzenie przedsiębiorstwa. Wnioskodawca będzie musiał udowodnić, że właśnie ta osoba faktycznie podejmowała decyzje w sprawach majątkowych i organizacyjnych dotyczących prowadzenia działalności.

Przykład osoby, do której zastosujemy art. 373 ust. 1 pkt 1a P.u.:

W spółce z o.o. obok członków zarządu funkcjonują osoby, które podejmują faktyczne czynności zarządcze, a ich działania obejmują różnorodne zachowania. Osoby te np. negocjują, a następnie podpisują umowy z kontrahentami, czy też mogą wydawać wiążące członków zarządu polecenia w sprawie bieżącego zarządzania mieniem przedsiębiorstwa. 

Ponadto, w art. 373 ust. 1 pkt 1a p.u.n. mowa jest o „istotnym przyczynieniu się do niezłożenia wniosku”. Sąd obowiązany będzie więc zbadać, czy uczestnik postępowania zataił przed zarządem informacje uzasadniające ogłoszenie upadłości lub dopuścił się innych zachowań, które w sposób istotny przyczyniły się do braku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości przez osoby do tego obowiązane.

Wprowadzone zmiany pozwoliły na objęcie postępowaniem zakazowym osób, które nie mają prawnego obowiązku złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie ogłoszenia upadłości. Możliwe więc będzie pociągnięcie do odpowiedzialności za działania niezgodne z prawem osób, które nie pełnią nominalnie żadnej funkcji, lecz faktycznie zarządzają sprawami danego podmiotu.

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis:

Następny wpis: