Ministerialne propozycje zmian w kurateli. Cz. II – kurator z art. 42 KC

Karolina Rokicka-Murszewska        28 listopada 2016        Komentarze (0)

img_3206

W ostatnim czasie informowałam Cię na blogu o projekcie zmian w ustawie o KRS.

Hot news! Będą zmiany w ustawie o KRS

Wspominałam również, że dużo zmian będzie dotyczyło kurateli.

Ministerialne propozycje zmian w kurateli. Cz. I – kurator rejestrowy

W związku z tym dzisiaj przedstawię Ci zmiany dotyczące kuratora z art. 42 k.c., o którym często mówi się, że jest „kuratorem prawa materialnego”. Zakres kompetencji tego kuratora budzi sporo wątpliwości w nauce i praktyce, o czym świadczą również Wasze pytania, dotyczące np. możliwości wystawienia przez kuratora świadectwa pracy.

art. 42 § 1 k.c. Jeżeli osoba prawna nie może prowadzić swoich spraw ze względu na brak organu albo brak w składzie organu powołanego do reprezentacji, sąd ustanawia dla niej kuratora. Kurator podlega nadzorowi sądu, który go ustanowił.

Tym, co od razu rzuca się w oczy, jest rozwiązanie kwestii tzw. zarządu kadłubowego. Dotychczas wcale nie było jednoznaczne, czy kuratora należy powołać wyłącznie, gdy nie ma zarządu, czy również w sytuacji, gdy mamy do czynienia z brakami w składzie organów. Wg nowego projektu jednoznacznie powołanie kuratora będzie możliwie także, gdy będziemy mieli do czynienia z zarządem kadłubowym.

art. 42 § 2 k.c. Do czasu powołania lub uzupełnienia składu organu, o którym mowa w § 1, albo ustanowienia likwidatora, kurator reprezentuje osobę prawną oraz prowadzi jej sprawy, z uwzględnieniem treści zaświadczenia, o którym mowa w art. 604 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego.

Absolutna nowość regulacji! Kurator będzie mógł reprezentować podmiot, dla którego został powołany. Dokładny zakres jego kompetencji zostanie określony w zaświadczeniu. Dla jasności – w nowym § 2 art. 604 k.p.c. mowa jest o tym, że w zaświadczeniu dla kuratora osoby prawnej sąd określa szczegółowy zakres czynności kuratora (obecnie art. 604 k.p.c. jest to ogólna regulacja, zgodnie z którą „w zaświadczeniu dla kuratora sąd określa zakres jego uprawnień”). Jak podkreśla się w projekcie, nowe uprawnienia będą miały charakter akcesoryjny w stosunku do obowiązku powołania organów, zaś ich celem będzie ochrona obrotu gospodarczego.

Czynności zmierzające do powołania lub uzupełnienia składu organu osoby prawnej uprawnionego do jej reprezentowania kurator będzie miał podejmować niezwłocznie (nowy § 3 w art. 42 k.c.).

Natomiast nadzór sądu, o którym mowa w art. 42 § 1 k.c. (zdanie ostatnie) objawia się m.in. § 4 – poprzez konieczność uzyskania zezwolenia sądu rejestrowego (pod rygorem nieważności):

  1. nabycia i zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części oraz do dokonania czynności prawnej, na podstawie której następuje oddanie go do czasowego korzystania;

  2. nabycia i zbycia oraz obciążania nieruchomości, użytkowania wieczystego lub udziału w nieruchomości.

Tego typu ograniczenie należy ocenić pozytywnie. Poprzez zezwolenie sądu rejestrowego chroniony będzie nie tylko interes majątkowy podmiotu, nad którym kuratela jest sprawowana, ale również samych kuratorów przed narażeniem się na zarzut nadmiernego wykorzystania kompetencji im przyznanych.

Do Kodeksu cywilnego planuje się również dodanie dwóch zupełnie nowych przepisów: art. 42(1) oraz art. 42(2).

W art. 42(1) k.c. zakazuje się ustanawiania prokury w okresie objętym kuratelą, zaś wcześniej ustanowiona ma wygasać. Nie raz w mojej praktyce zdarzyło mi się widzieć kuratora, który musiał „rywalizować” z prokurentem spółki. Tego rodzaju „zbieg” kompetencji nie jest dobry dla spółki – dla sprawnej reprezentacji zdecydowanie bezpieczniejsze jest przyznanie jej jednemu podmiotowi.

Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 42(2) k.c. kuratela ma być ustanawiana na okres nieprzekraczający roku, z ewentualną możliwością przedłużenia „w razie, gdyby czynności, w których mowa w art. 42 § 3, nie mogły zostać zakończone przed upływem okresu, na który został ustanowiony”.

W art. 42(2) § 2 k.c. rozstrzyga się natomiast o niezwykle (!) ważnej kwestii (nad którą – co stwierdzam z rozczarowaniem – projektodawcy przechodzą w uzasadnieniu jednym zdaniem do porządku dziennego), a mianowicie, jakiego rodzaju pismo powinien skierować kurator do sądu w sytuacji, gdy nie uda mu się powołać nowego składu organu uprawnionego do reprezentacji. W obecnym stanie prawnym kurator ma się postarać w razie potrzeby o likwidację osoby prawnej. Rodzi to pewne wątpliwości, o co ma wobec tego wnosić kurator do sądu rejestrowego? O likwidację czy o rozwiązanie osoby prawnej?

Projektodawcy zdecydowali się na rozwikłanie tego problemu prawnego poprzez jednoznaczne wskazanie:

Kurator występuje „niezwłocznie z wnioskiem o rozwiązanie osoby prawnej„.

I całe szczęście, bo to właśnie rozwiązanie osoby prawnej zawsze musi poprzedzić sam proces jej likwidacji.

 

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis:

Następny wpis: