„Martwe podmioty” i ich wykreślenie z KRS – interpelacja poselską i odpowiedź Ministerstwa

Karolina Rokicka-Murszewska        19 października 2015        Komentarze (0)

Dzień dobry w poniedziałek! Pobudka o 5 rano i podróż do Torunia – nie brzmi dobrze, dlatego odsypianie w pociągu mam opanowane do perfekcji 🙂 gdy ja będę mknąć z zawrotną prędkością mniej więcej 85 km/h, Ty być może właśnie siadasz do porannej kawy i przeglądu ulubionych blogów, zapraszam Cię więc do przeczytania dzisiejszego wpisu.

Parę miesięcy temu pisałam o nowych rozwiązaniach w ustawie o Krajowym Rejestrze Sądowym dotyczących uproszczonych zasad rozwiązywania i wykreślania z KRSu podmiotów, które są nieaktywne i nie posiadają majątku.

Na tle tej nowelizacji interpelację poselską do ministra sprawiedliwości wystosowała poseł PO Iwona Kozłowska. Pani poseł pyta m.in. o konstytucyjność ustawy z dnia 28.11.2014 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw. Zbliżają się wybory parlamentarne i choć z zasady nie „politykuję”, to jakoś trudno nie powiązać nadmiernej aktywności posłów pod koniec kadencji z nadchodzącym „wielkim dniem”.

O co pyta pani poseł? Po pierwsze wskazuje, że nowelizacja może prowadzić do pewnych nadużyć – chodzi o „przymuszanie podmiotów rejestrowych do realizacji wymogów sądu rejestrowego” (tutaj chciałabym zaznaczyć, że nie jest to sformułowanie prawidłowe – podmiot rejestrowy realizuje bowiem wymogi ustawy, nie zaś samego sądu). Wątpliwości, w ocenie pani poseł, budzi również fakt, że sąd może wszcząć z urzędu postępowanie o rozwiązanie podmiotu wpisanego do Rejestru bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego, w przypadku gdy wydano postanowienie o odstąpieniu od postępowania przymuszającego lub jego umorzeniu.

W dalszej części interpelacji została podniesiona kwestia niezgodności z zapisami Konstytucji (dotyczącymi wywłaszczenia) przepisu art. 25e ustawy o KRS. W szczególności chodzi o ust. 1, 2 oraz 4. Zgodnie z tym przepisem:

1. Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie pozostałe po wykreślonym z Rejestru podmiocie, bez względu na przyczynę wykreślenia, którym nie rozporządził przed wykreśleniem właściwy organ, z chwilą wykreślenia z Rejestru.

2. Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania podmiotu wykreślonego z Rejestru.

(…)

4. Roszczenia wierzycieli oraz osób, o których mowa w ust. 3, wygasają, jeżeli nie będą dochodzone przeciwko Skarbowi Państwa w terminie roku od chwili nabycia mienia przez Skarb Państwa. (…)

Pani poseł pyta również o zabezpieczenie interesów podmiotów, które nie dokonały przerejestrowania do Krajowego Rejestru Sądowego. Zgodnie z art. 3 ustawy nowelizującej z 28.11.2014 r., podmioty podlegające obowiązkowi wpisu do KRS, które były wpisane do rejestru sądowego (np. RHB) i które do dnia 31.12.2015 r. nie złożyły wniosku o wpis do KRS, uznaje się za wykreślone z rejestru z dniem 1.01.2016 r. Wówczas majątek takiego podmiotu przechodzi nieodpłatnie na Skarb Państwa, również z dniem 1.01.2016 r.

Odpowiedzi udzielił Wojciech Hajduk, podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, który wyjaśnił, co następuje:

(1) Katalog podstaw wszczęcia postępowania o rozwiązanie podmiotu (art. 25a ust. 1 ustawy o KRS) jest zamknięty, zaś zasadą jest wcześniejsze prowadzenie postępowania przymuszającego wobec podmiotu.

(2) Odstąpienie od postępowania przymuszającego również może nastąpić tylko w ściśle określonych przypadkach (zob. art. 24 ust. 3 ustawy o KRS) – jeśli np. spółka nie ma organów, adresu, a wcześniejsze postępowania przymuszające nie przyniosły oczekiwanego skutku.

(3) Nowelizacja należycie zabezpiecza interes podmiotów, które prowadzą aktywną działalność, a dotychczas lekceważyły swoje obowiązki wobec Krajowego Rejestru Sądowego – postanowienie o wszczęciu postępowania jest doręczane podmiotowi i ogłaszane w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Podmioty dostają szansę, aby powiadomić sąd, że ich wykreślenie jest co najmniej przedwczesne – wypełnienie przez nie obowiązków rejestrowych powoduje umorzenie postępowania.

(4) Co do kwestii nieodpłatnego nabycia majątku podmiotu wykreślanego przez Skarb Państwa, pozwolę sobie zacytować wypowiedzieć ministra Hajduka, z którą się zgadzam w całej rozciągłości:

To nie ustawodawca pozbawia własności lub praw majątkowych, ale sam uprawniony na skutek swojego zachowania w postaci długotrwałej bezczynności wytwarza stan analogiczny do porzucenia swojego majątku, a więc sam rezygnuje z przysługujących mu praw.  

(5) Jeśli natomiast chodzi o problem podmiotów, które nie przerejestrują się do 1.01.2016 r. do KRSu – podmioty te miały na to 15 lat (!), bo KRS istnieje od 1.01.2001 r. W obecnym stanie rzeczy funkcjonują niejako poza oficjalnym obrotem gospodarczym, którego jawność i pewność zapewnia m.in. KRS. Nie składają sprawozdań finansowych. Same w sobie stanowią wiec pole do nadużyć, a regulacja ma służyć zapobieżeniu tego typu sytuacjom.

(6) W zakresie rocznego terminu na dochodzenie wierzytelności minister wskazał, że jest to termin dodatkowy, wzmacniający ochronę wierzycieli, bowiem w „standardowym” trybie (likwidacja, a dopiero po niej wykreślenie) roszczenia wierzycieli wygasają już z chwilą wykreślenia dłużnika z rejestru.

W mojej ocenie nowelizacja jest potrzebna i jeśli sądy będą z niej odpowiednio korzystać, może przynieść wiele dobrego dla uporządkowania spraw tzw. „martwych podmiotów”. Dlatego według mnie odpowiedź ministra Hajduka była wyczerpująca. Nie wiem, czy zadowoliła ona również panią poseł, ale – zgodnie z art. 193 ust. 3 Regulaminu Sejmu – ma ona 30 dni na wystąpienie o dodatkowe wyjaśnienie.

Na koniec interpelacji pani poseł postawiła jeszcze pytanie, czy znane są już przypadki wszczęcia postępowania z urzędu o rozwiązanie podmiotu wpisanego do rejestru bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego, do których mogło dojść po dniu 30 czerwca 2015 r.

No i przyznaję się bez bicia, ta jedna odpowiedź całkowicie mnie nie usatysfakcjonowała: Uprzejmie informuję, że Ministerstwo Sprawiedliwości nie posiada szczegółowych danych, co do liczby wszczętych przez sądy rejestrowe postępowań o rozwiązanie podmiotu bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego, wiadomo jednak, że sądy sukcesywnie takie postępowania wszczynają.

Częstochowa w pigułce

Mała migawka z mojej podróży do Częstochowy. Było jesiennie, szaro-buro, ale nastroje wprost fantastyczne 🙂 zwracam uwagę na pierwsze zdjęcie – mural „Wieża Babel”, autorstwa Tomasza Sętowskiego – na żywo robi ogromne wrażenie!

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis:

Następny wpis: