Po co spółce kurator?

Karolina Rokicka-Murszewska        14 lipca 2015        25 komentarzy

Na pewno słyszałeś o problemie tzw. „porzucanych spółek„. Pan Iksiński kupuje udziały w Iks sp. z o.o. Zostaje Prezesem Zarządu. I szybko przestaje się tą spółką interesować, a nawet odkrywa, że Iks sp. z o.o. to same problemy…  Nie chce się już zajmować, wyprowadza się, może wyjeżdża za granicę? Od tej pory problem to na pewno ma Sąd Rejestrowy, który musi powołać kuratora, aby z kolei ten spróbował powołać organy spółki.

Kurator zostaje ustanowiony przez sąd, kiedy osoba prawna (w naszym przykładzie – spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) nie może prowadzić swoich spraw z braku powołanych do tego organów (zgodnie z art. 42 kodeksu cywilnego). Chodzi tutaj jednak nie tylko o sytuację, kiedy spółka nie posiada piastunów organów, ale także gdy funkcjonuje tzw. zarząd kadłubowy (czyli np. jest dwóch członków zarządu, a do skutecznego działania spółki potrzebnych jest pięciu). Jak wskazał w uchwale z dnia 18.07.2012 r. Sąd Najwyższy (III CZP 40/12):

Utrata możliwości kierowania przez zarząd kadłubowy działalnością osoby prawnej lub reprezentowania jej na zewnątrz uzasadnia ustanowienie kuratora dla tej osoby (art. 42 § 1 k.c.).  

Kurator powinien w takiej sytuacji postarać się niezwłocznie o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację.

Do czego jest uprawniony kurator? To musi ustalić sąd w wydanym zaświadczeniu dla kuratora. Zakres jego uprawnień nie zawsze będzie taki sam. Najczęściej problem z uprawnieniami kuratora pojawia się na tle reprezentacji osoby prawnej w postępowaniu o jej rozwiązanie. W kilku wyrokach (np. w tym) sądy orzekały, że nie jest potrzebny oddzielny kurator procesowy w takim przypadku, ale – kurator musi być do takich działań wyraźnie umocowany w postanowieniu o ustanowieniu kuratora.

Kurator nie jest natomiast od tego, aby zastąpić organy osoby prawnej. Nie ma prowadzić bieżących spraw spółki czy jej reprezentować. Kurator ma próbować powołać organy. Jeśli się to nie powiedzie – a tak niestety jest dość często – jego rola kończy się na złożeniu wniosku o rozwiązanie spółki. Cała procedura jest stosunkowo długa, dlatego wszelkie pomysły na jej skrócenie przyjmuje się z entuzjazmem.

Inne kwestie dotyczące kuratora znajdziesz tutaj:

WNIOSEK O USTANOWIENIE KURATORA

Lubię poniedziałki. A Ty?

Zaświadczenie dla kuratora

Kurator ujawniony? Na 2000 znaków!

{ 25 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Joanna Lipiec 14, 2015 o 12:57

Witam Pani Karolino,

Bardzo podoba mi się tematyka Pani bloga – widzę że rozszerzyła Pani tematykę także na problem Kuratora spółek, co jest dziedzina niszową dla prawnika, a tak się składa ze akurat się tą tematyką zajmuję. Proszę także o wpisy na temat postępowań w trybie art. 25 a i nast.ustawy o kRS

Pozdrawiam

Odpowiedz

Karolina Rokicka Lipiec 14, 2015 o 13:07

Bardzo dziękuję za komentarz, Pani Joanno! Jak najbardziej kuratele (i te materialne, i te z ustawy o KRS) będą się jeszcze pojawiały w różnych kontekstach. Pozdrawiam również i zapraszam do czytania bloga.

Odpowiedz

Patrycja Lipiec 25, 2016 o 23:05

Pani Karolino,
jakie są koszty ustalenia kuratora dla spółki z o.o.? Zamierzam złożyć wniosek w tej sprawie ale nie wiem czy mnie stać na to:)
Firma w której pracowałam (sp z o.o.) została sprzedana gdy byłam na zwolnieniu lek. (ciążowym) .Złożyłam pozew do sądu aby uzyskać świadectwo pracy i ekwiwalent za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy niestety sąd zawiesił postępowanie bo nie ma osoby (prezesa) z imienia i nazwiska wskazanego w KRS który odpowiada za spółkę.
Spółka ma straszne długi jeszcze z „wcześniejszej kanedncji”:) dlatego pewnie sprzedali firmę z zachodniopomorskiego do lubelskiego:)
na razie jeszcze się śmieje z tej sytuacji ale za rok pewnie nie będzie mi do śmiechu:(

Odpowiedz

Karolina Rokicka Lipiec 26, 2016 o 08:58

Pani Patrycjo, wszystkie szczegóły dotyczące wniosku o ustanowienie kuratora znajdzie Pani tutaj: http://zakonczeniedzialalnosci.pl/2015/08/31/lubie-poniedzialki-a-ty/
Koszt złożenia wniosku to 300 zł, ale zawsze można spróbować – w przypadku trudnej sytuacji materialnej -złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Natomiast, gdyby chciała Pani skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, to oczywiście nasza Kancelaria zajmuje się przygotowywaniem tego typu wniosków.

Odpowiedz

Marcin Wrzesień 27, 2016 o 13:55

Witam!

Bardzo fajny blog Pani prowadzi.
Mam kilka pytań. Otóż Sąd ustanowił mnie kuratorem na podstawie art. 42 KC dla spółki z o.o., którą reprezentuje 3 wspólników posiadających równe udziały. Mam mocne podstawy aby uznać, że nie dojedzie do powołania nowego zarządu. Moje pytania:
1. Czy w celu rozwiązania spółki konieczna będzie uchwała wspólników w tym zakresie czy jako kurator mogę samodzielnie wystąpić do sądu o rozwiązanie spółki ?
2. Czy wtenczas należy złożyć wniosek na formularzu KRS-Z61 ?
3. Czy Pani zdaniem można zawnioskować do sądu o rozważenie rozwiązania spółki bez likwidacji na gruncie nowych przepisów Ustawy o KRS (spółka nie prowadzi działalności i nie posiada majątku – tak wynika z moich ustaleń) ?

Odpowiedz

Karolina Rokicka-Murszewska Wrzesień 27, 2016 o 15:49

Panie Marcinie, nie da się w krótkim komentarzu wyjaśnić wszystkich wątpliwości, niemniej postaram się odnieść do wszystkich wskazanych przez Pana zagadnień:
1. Oczywiście najlepiej, gdy wspólnicy podejmą uchwałę w sprawie powołania zarządu, ewentualnie rozwiązania spółki. Gdyby jednak do tego nie doszło, może Pan złożyć wniosek o rozwiązanie spółki
2. Nie
3. Może Pan, choć tutaj to jedynie dla sądu sugestia, bo do rozwiązania w trybie art. 25a uKRS muszą być mocne podstawy

Odpowiedz

Marcin Październik 5, 2016 o 15:24

Witam!

Dziękuję za Pani odpowiedź.
Skoro kurator ma sam możliwość złożenia wniosku o rozwiązanie spółki to na jakim formularz należy to zrobić ?

Odpowiedz

Karolina Rokicka-Murszewska Październik 5, 2016 o 15:30

W ogóle nie na formularzu, normalny wniosek w formie pisma procesowego.

Odpowiedz

Marcin Październik 11, 2016 o 10:44

Dziękuję! Pozdrawiam

Marcin Październik 25, 2016 o 15:48

Pani Karolino,
jeszcze mam jedno ostatnie pytanie.
W wydanym dla mnie jako kuratora zaświadczeniu sąd zobowiązał kuratora do podjęcia działań zmierzających do zwołania zgromadzenia wspólników celem dokonania wyboru jej zarządu, a w razie zaistnienia przyczyn rozwiązania spółki do podjęcia przez wspólników uchwały o rozwiązaniu spółki i powołani likwidatora.

Zakładając, że wspólnicy stawią się na Zgromadzenie i nie wybiorą zarządu to wówczas muszą podjąć uchwałę przed notariuszem w sprawie rozwiązania umowy spółki. Spółka nie prowadzi działalności i nie ma majątku. Kto ma ponieść koszty aktu notarialnego. Czy może to zrobić kurator i potem może się domagać zwrotu kosztów w sądzie, który go ustanowił ? Nie znalazłem żadnego orzeczenia na ten temat, a sam notariusz niewiele potrafi powiedzieć.

Czy jeśli wspólnicy wogóle się nie stawią i tym samym nie podejmą uchwały w kwestii rozwiązania spółki to czy w świetle wydanego zaświadczenia kurator może sam wystąpić z wnioskiem do sądu o rozwiązanie spółki.

Marcin Październik 25, 2016 o 15:49

Pani Karolino,
jeszcze mam dwa pytania.
W wydanym dla mnie jako kuratora zaświadczeniu sąd zobowiązał kuratora do podjęcia działań zmierzających do zwołania zgromadzenia wspólników celem dokonania wyboru jej zarządu, a w razie zaistnienia przyczyn rozwiązania spółki do podjęcia przez wspólników uchwały o rozwiązaniu spółki i powołani likwidatora.

Zakładając, że wspólnicy stawią się na Zgromadzenie i nie wybiorą zarządu to wówczas muszą podjąć uchwałę przed notariuszem w sprawie rozwiązania umowy spółki. Spółka nie prowadzi działalności i nie ma majątku. Kto ma ponieść koszty aktu notarialnego. Czy może to zrobić kurator i potem może się domagać zwrotu kosztów w sądzie, który go ustanowił ? Nie znalazłem żadnego orzeczenia na ten temat, a sam notariusz niewiele potrafi powiedzieć.

Czy jeśli wspólnicy wogóle się nie stawią i tym samym nie podejmą uchwały w kwestii rozwiązania spółki to czy w świetle wydanego zaświadczenia kurator może sam wystąpić z wnioskiem do sądu o rozwiązanie spółki.

Ewelina Październik 20, 2016 o 22:59

Witam,
Bardzo proszę o pomoc otóż będąc na urlopie macierzyńskim został odwołany zarząd w spółce z o. o. w której nadal jestem zatrudnienia. Obecnie przebywam na L4. W jaki sposób mam rozwiązać umowę a co najważniejsze otrzymać świadectwo pracy.
Pozdrawiam

Odpowiedz

Karolina Rokicka-Murszewska Październik 23, 2016 o 20:56

@Ewelina, jeśli chodzi o kwestie dotyczące prawa pracy, to polecam zaprzyjaźniony blog: prawodlapracodawcy.pl

Odpowiedz

Ewelina Październik 27, 2016 o 16:34

Dziękuję za informację.
Mam jednak jeszcze pytanie, otóż przez byłego Prezesa Zarządu został złożony wniosek o ustalenie kuratora w jego osobie. Z uwagi na konflikt między wspolnikami zapewne nie zostanie wybrany nowy zarząd, stąd moje pytanie czy :
1. Kurator może rozwiązać że mną umowę o pracę i wystawić świadectwo pracy.
2. Kurator może podjąć współpracę z księgową w celu przygotowania dokumentacji np. do zus.

Z góry dziękuję za odpowiedź.

Odpowiedz

Karolina Rokicka-Murszewska Październik 27, 2016 o 16:41

@Ewelina, wszystko zależy od tego, jak zakres uprawnień kuratora ukształtuje sąd. O zaświadczeniu kuratora możesz przeczytać tutaj: zaświadczenie dla kuratora. Z mojego doświadczenia wynika jednak, że zazwyczaj kurator w spółkach pozbawionych zarządu jest ustanawiany po to, aby doprowadzić do powołania organów (czyli podstawą jego powołania będzie art. 42 kc). W takiej sytuacji nie będzie mógł wykonać czynności, o których piszesz powyżej.

Odpowiedz

Karolina Rokicka-Murszewska Październik 27, 2016 o 16:42

Jak nie uda się powołać organów, to wtedy powinien podjąć działania mające na celu likwidację spółki. NIe ma przy tym przeszkód, aby występować z powództwem przeciwko takiej spółce – wówczas sąd powołuje kuratora z uprawnieniami do reprezentacji spółki w postępowaniu.

Ewelina Listopad 2, 2016 o 11:03

Pani Karolino, czy zatem powinnam wystąpić do sądu o rozwiązanie umowy?

Sylwia Listopad 17, 2017 o 10:52

Pani Karolino, czy wniosek kuratora (ustanowionego na podstawie art. 42 kc) o rozwiązanie spółki podlega opłacie stałej 300 zł czy korzysta ze zwolnienia?

Odpowiedz

Karolina Rokicka-Murszewska Listopad 17, 2017 o 10:55

Pani Sylwio, opłata stała 300 zł. Wszystkie szczegóły znajdzie Pani w tym wpisie:
http://zakonczeniedzialalnosci.pl/2015/08/31/lubie-poniedzialki-a-ty/

Odpowiedz

Sylwia Listopad 17, 2017 o 13:33

Dziękuję za podesłane źródło 🙂 Nie wiem jednak czy dobrze się zrozumialysmy bo mi chodziło o opłatę od wniosku o rozwiązanie spółki składanego przez kuratora.

Odpowiedz

Karolina Rokicka-Murszewska Listopad 17, 2017 o 15:33

Rzeczywiście! Zobaczyłam tylko „wniosek” i „kurator” i od razu pomyślałam o ustanowieniu kuratora. W przypadku wniosku o rozwiązanie spółki moim zdaniem należy wnieść o nieobciążanie kuratora kosztami sądowymi.

Odpowiedz

Karolina Rokicka-Murszewska Październik 27, 2016 o 13:22

Kurator może domagać się zwrotu kosztów i wydatków, moim zdaniem również kosztów aktu notarialnego. Jeśli wspólnicy się nie stawią, może Pan złożyć wniosek o rozwiązanie spółki, ponieważ w razie niemożności powołania zarządu, może Pan starać się o likwidację spółki.

Odpowiedz

Marcin Październik 27, 2016 o 14:06

Dziękuję!
Czy zna Pani jakieś orzeczenie na ten temat – ciężko coś znaleźć.

Odpowiedz

Karolina Rokicka-Murszewska Listopad 2, 2016 o 10:35

Panie Marcinie, nie znam orzeczenia akurat w takich sprawach, ale też wiele zależy od praktyki sądu. Jeśli nie chce Pan (albo nie znajduje do tego podstaw) występować o zwrot wydatków, to może warto wystąpić o nieco wyższe wynagrodzenie dla kuratora za podjęcie próby powołania organów/likwidacji spółki.

Odpowiedz

Karolina Rokicka-Murszewska Listopad 2, 2016 o 11:12

Nie odpowiem na to pytanie wprost bez głębszej analizy sprawy. Zapraszam do kontaktu z Kancelarią.

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis:

Następny wpis: