Wpis to także wykreślenie, ale siedziba to nie adres

Karolina Rokicka-Murszewska        20 lutego 2017        Komentarze (1)

IMG_4609

Zaczął się dzisiaj nowy semestr na UMK i w sumie – po dwóch tygodniach przerwy od zajęć – z przyjemnością spotkałam się z moimi studentami. Ja co prawda prowadzę ćwiczenia z prawa i postępowania administracyjnego, ale niekiedy muszę tłumaczyć kwestie poruszane na wyższych latach studiów. Na przykład podczas zajęć na II roku wyjaśniam różnice między CEIDG a KRS, choć prawo spółek studenci poznają dopiero na V.

Ostatnio musiałam opowiedzieć, na czym polega różnica między wpisem a wykreśleniem oraz siedzibą i adresem. Wydaje mi się jednak, że nie tylko studentowi przyda się taka „powtórka z podstaw”, dlatego przygotowałam dla Ciebie poniższy – nomen omen – wpis.

Warto wiedzieć, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o KRS, wpis do Rejestru polega na wprowadzeniu do systemu teleinformatycznego danych zawartych w postanowieniu sądu rejestrowego niezwłocznie po jego wydaniu. Należy zaznaczyć, że wpis jest dokonywany dopiero w wykonaniu postanowienia sądu rejestrowego zarządzającego dany wpis (art. 694(5) § 1 KPC), niezwłocznie po jego wydaniu.

Wpis co do zasady kojarzy się nam z dokonaniem czegoś. Tymczasem wpisem w rejestrze jest również wykreślenie (art. 20 ust. 4 uKRS). Dobrze widać to choćby na przykładzie formularza KRS-ZL, stanowiącego załącznika do wniosku o wpis zmiany w rejestrze:

ZL

Wpis dotyczy nie tylko „wpisania” nowego, ale też „wykreślenia starego prokurenta czy pełnomocnika.

Natomiast, jeśli chodzi o „siedzibę” i „adres” sprawa wydaje się być nieco prostsza (bo mniej abstrakcyjna). Siedzibę określa się poprzez podanie województwa, powiatu, gminy, miejscowości. Krótko mówiąc siedzibą jest miejscowość, w której spółka urzęduje. Natomiast adres to informacje szczegółowe, takie jak ulica, kod pocztowy czy numer lokalu.

Może więc spółka z o.o. czy partnerska zmienić adres, nie zmieniając jednocześnie siedziby. Nie można natomiast zmienić siedziby, nie zmieniając adresu. Spójrz na pouczenie do KRS-Z3 (formularz wniosku o zmianę danych w rejestrze danych przedsiębiorców dla spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek akcyjnych):

Z3

W przypadku zmiany siedziby wypełniamy całą część C.3, natomiast jeśli wyłącznie adres – rubryki od 38 do 42. Nieco odmiennie jest to ukształtowane w m.st. Warszawa.

Mam nadzieję, że trochę wyjaśniłam Ci zawiłości związane z Krajowym Rejestrem Sądowym. O czym jeszcze chciałbyś/chciałabyś poczytać na moim blogu? Daj znać w komentarzu!

„Jestem cudzoziemcem”. Uwaga na zmiany w ustawie o KRS po 1 czerwca 2017 r.

Karolina Rokicka-Murszewska        07 lutego 2017        Komentarze (0)

IMG_0454

Nie bez przyczyny w dzisiejszym wpisie nawet zdjęcie jest  „niepolskie”. Kwestia dotyczy co prawda zmian w naszej „swojskiej” ustawie o Krajowym Rejestrze Sądowym, ale rzeczy zupełnie „niepolskich”, a mianowicie wpisywania do rejestru informacji o cudzoziemcach, a dokładnie – o składania oświadczenia o tym, że cudzoziemcem się jest.

Z dniem 1 czerwca 2017 r. obowiązywać zacznie zupełnie nowy art. 19c ustawy o KRS, zgodnie z którym:

1. We wniosku o wpis do rejestru przedsiębiorców lub zmianę wpisu obejmującą nabycie lub objęcie udziałów, akcji lub ogółu praw i obowiązków oraz w przypadku złożenia do akt rejestrowych dokumentów w trybie art. 9 ust. 2, zawierających informacje o zmianach wspólników spółki, wnioskodawca zamieszcza oświadczenie, czy jest cudzoziemcem w rozumieniu ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (Dz.U. z 2016 r. poz. 1061 i 2175).

2. W przypadku posiadania statusu cudzoziemca w rozumieniu ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców wnioskodawca we wniosku, o którym mowa w ust. 1, zamieszcza także oświadczenie, czy jest właścicielem lub wieczystym użytkownikiem nieruchomcudzoości położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Nowy przepis art. 19c został dodany przez ustawę z dnia 2 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r. poz. 2175), która zmienia przede wszystkim ustawę o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (dalej: u.n.n.c.)

Zmiany wprowadzone w ustawie o KRS mają na celu ułatwienie wykonywania obowiązku przez sądy, zobligowane (na podstawie znowelizowanego art. 8a ust. 2 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców) do przesyłania ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych:

  1. odpisów prawomocnych orzeczeń: o stwierdzeniu nabycia spadku oraz na którego podstawie cudzoziemiec nabył nieruchomość położoną na terytorium Polski lub nabył lub objął udziały, akcje lub ogół praw i obowiązków w spółce handlowej, w tym odpis europejskiego poświadczenia spadkowego;
  2. kopii dokumentów złożonych do akt rejestrowych, z których wynika, że doszło do nabycia lub objęcia udziałów, akcji lub ogółu praw i obowiązków przez cudzoziemca w spółce handlowej będącej właścicielem lub wieczystym użytkownikiem nieruchomości położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Dokumentami, o których mowa powyżej mogą być:

  • kopie umów,
  • kopie orzeczeń sądowych,
  • kopie aktów poświadczenia dziedziczenia wraz z protokołami dziedziczenia,
  • kopie list wspólników,
  • odpisy wydanych w tym przedmiocie postanowień.

Obecnie sąd rejestrowy przesyła te postanowienia, co do których z akt rejestrowych wprost wynika, że akcje lub udziały zostały nabyte lub objęte przez cudzoziemca. Problematyczne są transakcje zawierane przez polskie spółki prawa handlowego. Tego typu spółka może cudzoziemcem w rozumieniu u.n.n.c., z uwagi na to, że jest kontrolowana przez kapitał zagraniczny. Zgodnie z art. 1 u.n.n.c.:

Cudzoziemcem w rozumieniu ustawy jest:
1)  osoba fizyczna nieposiadająca obywatelstwa polskiego;
2)  osoba prawna mająca siedzibę za granicą;
3)  nieposiadająca osobowości prawnej spółka osób wymienionych w pkt 1 lub 2, mająca siedzibę za granicą, utworzona zgodnie z ustawodawstwem państw obcych;
4)  osoba prawna i spółka handlowa nieposiadająca osobowości prawnej mająca siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, kontrolowana bezpośrednio lub pośrednio przez osoby lub spółki wymienione w pkt 1, 2 i 3.

Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dodatkowych czynności wyjaśniających, czy dana spółka jest czy nie jest cudzoziemcem w rozumieniu u.n.n.c. W praktyce prowadzi do tego, że nie wszystkie wymagane postanowienia sądu są przesyłane do ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Wprowadzenie przedmiotowej regulacji zapewni możliwość szybszej reakcji w przypadku stwierdzenia naruszenia ustawy, co pozytywnie wpłynie na pewność obrotu gospodarczego.

Zmiany te wchodzą w życie z dniem 1 czerwca 2017 r., przede wszystkim ze względu na konieczność dostosowania systemów teleinformatycznych obsługujących Krajowy Rejestr Sądowy.

„Nowy” rodzaj prokury a postępowanie o wpis do KRS

Karolina Rokicka-Murszewska        23 stycznia 2017        2 komentarze

IMG_3619

Choć mój blog nosi tytuł Zakończenie działalności firmy, nie oznacza to, że śledzę wyłącznie zmiany w prawie dotyczące upadłości i likwidacji. Jeśli czytasz mojego bloga to wiesz, że interesują mnie szeroko pojęte zmiany w prawie dla przedsiębiorców (jeśli nie czytasz, to łatwo się domyślisz, scrollując pierwszą stronę bloga 🙂 ).

1 stycznia dla przedsiębiorców (i nie tylko) po raz kolejny okazał się być obfity w zmiany w ustawodawstwie. Skoro 2017 rok ustawodawca zaczyna z takim impetem, co będzie dalej???

Jedną z ustaw, która zdecydowanie „rewolucjonizuje” niektóre kwestie dotyczące przedsiębiorców jest ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców.

Ustawodawca zdecydował się bowiem rozstrzygnąć trwający od lat spór o prokurę łączną niewłaściwą i wprowadził taką instytucję (a raczej zalegalizował to, co było i tak stosowane w praktyce) do Kodeksu cywilnego – ustawodawca w uzasadnieniu nazywa ją prokurą swoistą łączną. Nowe brzmienie art. 109(4) k.c. jest następujące (zmiany kursywą):

§ 1. Prokura może być udzielona kilku osobom łącznie (prokura łączna) lub oddzielnie.

§ 1(1). Prokura może obejmować umocowanie także albo wyłącznie do dokonywania czynności wspólnie z członkiem organu zarządzającego lub wspólnikiem uprawnionym do reprezentowania handlowej spółki osobowej.

§ 2. Kierowane do przedsiębiorcy oświadczenia lub doręczenia pism mogą być dokonywane wobec jednej z osób, którym udzielono prokury.

Prokura swoista łączna oznacza, że prokurent będzie upoważniony do działania z:

  • „członkiem organu zarządzającego” – czyli m.in. członkami zarządu spółek czy stowarzyszeń
  • „wspólnikiem uprawnionym do reprezentowania handlowej spółki osobowej” – chodzi np. o wspólników spółki jawnej czy też komplementariuszy spółki komandytowo-akcyjnej.

Jak to się przełoży na wpis do KRS?

Prokurę wpisujemy do KRS na formularzu KRS-ZL (dostępny tutaj). Pamiętaj, że to nie jest samodzielny formularz, tylko załącznik do wniosku o zmianę danych (czyli np. w przypadku spółki z o.o. – załącznik do formularza KRS-Z3).

W KRS-ZL interesuje nas (w kontekście wprowadzonych zmian) rubryka nr 20: „Rodzaj prokury lub zakres pełnomocnictwa”. Po zmianach wprowadzonych z dniem 1.01.2017 r. całkowicie uprawniony staje się następujący wpis:

Prokura łączna z innym członkiem zarządu.

Dlaczego prokura swoista łączna jest ważna dla przedsiębiorcy? Zostało to dość zgrabnie opisane w uzasadnieniu do projektu, dlatego pozwolę sobie przytoczyć fragment:

Prokura taka pozwala zachować u danego przedsiębiorcy zasadę reprezentacji łącznej (ustanowioną dla potrzeb transparentności w spółce i minimalizacji ryzyka podejmowania czynności jednoosobowo) i realizować ją także przez osoby nie wchodzące w skład organu zarządzającego, tj. przez prokurentów.

Ci zaś zostają zarazem poddani mechanizmowi kontroli wewnętrznej poprzez możliwość współdziałania tylko z członkiem organu zarządzającego (lub wspólnikiem uprawnionym do reprezentowania handlowej spółki osobowej) a już nie z innym prokurentem.

Oczywiście, wciąż istnieje możliwość ustanowienia prokury łącznej, polegającej na współdziałaniu tylko z innym prokurentem oraz dodatkowo z członkiem organu zarządzającego lub wspólnikiem uprawnionym do reprezentowania osobowej spółki handlowej. Wciąż funkcjonuje także prokura samoistna.

Co sądzicie o zmianach? Dajcie mi znać w komentarzu!

Upadłość a przerejestrowanie spółki do KRS

Karolina Rokicka-Murszewska        19 stycznia 2017        Komentarze (0)

IMG_3666

Przeglądając dzisiaj orzeczenia Sądu Najwyższego, zauważyłam, że w grudniu 2016 r. SN rozstrzygał kwestię dotycząca art. 9 ustawy wprowadzającej przepisy do KRS, a więc dotknął słynnej już na tym blogu kwestii nieprzerejestrowania spółki z RHB do KRS do końca 2015 r.

W sprawie, rozpoznawanej pod sygn. III CZP 83/16 zostały zadane następujące pytania:

  1. Czy zakres regulacji art. 9 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. Nr 121, poz. 770 z późn. zm.), dalej określanej jako: „PwUoKRS” i skutki prawne przewidziane tym przepisem obejmują także pozbawione organów osoby prawne postawione w stan upadłości przed wejściem w życie wyżej wymienionej ustawy, które zaniechały obowiązku przerejestrowania do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego?
  2. Czy wynikający z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jednolity z dnia 15 lipca 2015 r., Dz.U. z 2015 r. poz. 1142 z późn. zm.) dalej określanej jako „UoKRS”, obowiązek ujawnienia z urzędu wzmianki o ogłoszeniu upadłości nakłada na Sąd rejestrowy obowiązek dokonania przerejestrowania z urzędu, jeżeli przerejestrowanie takie jest niezbędne do wpisu wzmianki o ogłoszeniu upadłości, a dokonanie takiego przerejestrowania na wniosek upadłego nie jest faktycznie możliwe?
  3. Przyjmując możliwość przerejestrowania z urzędu w opisanej w pkt 2 sytuacji „czy jest prawnie dopuszczalne, by wpis nie obejmował wszystkich danych wymaganych zgodnie z przepisami UoKRS?
  4. Czy, biorąc pod uwagę wykładnię systemową, literalna wykładnia art. 9 „PwUoKRS” zgodnie z którą zaniechanie przez upadłego obowiązku przerejestrowania do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, przy jednoczesnym uznaniu, iż syndykowi masy upadłości nie przysługuje czynna legitymacja procesowa do wszczęcia postępowania zmierzającego do dokonania tego przerejestrowania na jego wniosek, może prowadzić do zakończenia postępowania upadłościowego przed stwierdzeniem jego ukończenia przez Sąd prowadzący postępowanie upadłościowe?

Co na to wszystko SN? Dość lakonicznie:

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2016 r.

Spółka akcyjna w upadłości wpisana do rejestru handlowego podlega z urzędu „przerejestrowaniu” do Krajowego Rejestru Sądowego.

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w pozostałym zakresie.

Z niecierpliwością czekam na uzasadnienie – nie omieszkam Wam o nim opowiedzieć na blogu, jak tylko się ukaże.

Kwalifikacje członków zarządów i likwidatorów

Karolina Rokicka-Murszewska        16 stycznia 2017        Komentarze (0)

IMG_3612

Przekopywanie się przez nowe przepisy, które obowiązują od 1 stycznia, zajmie mi pewnie jeszcze trochę czasu (obym zdążyła do wejścia w życie kolejnych zmian), ale nie ukrywam – to szalenie ciekawa materia!!!

Szczególnie interesujące jest „wyłapywanie” zmian w ważnych ustawach, wynikających z tak zwanych ustaw wprowadzających. Ustawa wprowadzająca to wyższa forma przepisów przejściowych, o których pisał kiedyś Karol Sienkiewicz na swoim blogu „Dochodzenie wierzytelności”:

Przepisy przejściowe w nowelizacji kpc z września 2011 r.

Właśnie 1 stycznia 2017 r. weszła w życie taka ustawa, zresztą potężna, zmieniająca aż 95 innych ustaw! Nosi ona tytuł Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o zasadach zarządzania mieniem państwowym.

Tytuł ustawy może być mylący, zmienia ona bowiem szereg przepisów, które mają jedynie pośredni związek z mieniem państwowym. Po analizie tej ustawy w Kancelarii doszliśmy do wniosku, że tak właśnie jest w przypadku zmiany przepisów kodeksu spółek handlowych.

Co zatem nowego w k.s.h.?

Otóż w przepisach dotyczących zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki akcyjnej dodano nowe normy, właściwie tej samej treści dla sp. z o.o. i S.A. Pamiętaj, że stosuje się to także do likwidatorów.

W art. 201 (dotyczy sp. z o.o.) i 368 k.s.h. (dotyczy S.A.) dodano nowe § 5 w brzmieniu:

Uchwała wspólników (walnego zgromadzenia) lub umowa (statut) spółki może określać wymagania, jakie powinni spełniać kandydaci na stanowisko członka zarządu.

Po co te przepisy? Otóż według uzasadnienia:

Proponowane przepisy korespondują z art. 24 projektu ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym, który zobowiązuje podmiot uprawniony do wykonywania praw udziałowych Skarbu Państwa lub państwowej osoby prawnej do podejmowania działań, mających na celu określenie, w drodze uchwały walnego zgromadzenia lub zmiany statutu tej spółki, wymogów, jakie powinni spełniać kandydaci na członków organu zarządzającego.

Chodziło zatem o stworzenie podstaw do określania kwalifikacji zarządów w spółkach państwowych. Czy zatem jest to potrzebne? Oczywiście nie, bo nawet bez takiego przepisu uchwała czy umowa spółki mogła takie kwalifikacje określić.

Ale określenie kwalifikacji to nie wszystko, pojawią się bowiem konkursy. Również tutaj w obu typach spółek wprowadzono podobne przepisy – odpowiednio art. 2011 oraz 368k.s.h.:

  1. Uchwała wspólników (walnego zgromadzenia) lub umowa (statut) spółki może określać, że członek zarządu jest powoływany przez radę nadzorczą po przeprowadzeniu postępowania kwalifikacyjnego.
  2. W przypadku, o którym mowa w § 1, uchwała wspólników lub umowa spółki może także określać szczegółowe zasady i tryb przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego na stanowisko członka zarządu.

Także w tym przypadku zmiana nie było potrzebna, bo możliwości takie wynikają przecież z przepisów prawa.

Czy dojdzie zatem do masowych zmian w zarządach spółek państwowych z powodu braku kwalifikacji (które zostaną wprowadzone)? Wydaje się, że nie. Ustawodawca pozwolił bowiem na w miarę spokojne dokończenie kadencji. Dotyczy tego art. 111 ustawy wprowadzającej:

W zakresie spełniania warunków do pełnienia funkcji członka organu zarządzającego (…) przez osoby, które w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy pełnią te funkcje, stosuje się przepisy dotychczasowe – do czasu wygaśnięcia ich mandatów.