Ministerialne propozycje zmian w kurateli. Cz. II – kurator z art. 42 KC

Karolina Rokicka-Murszewska        28 listopada 2016        Komentarze (0)

img_3206

W ostatnim czasie informowałam Cię na blogu o projekcie zmian w ustawie o KRS.

Hot news! Będą zmiany w ustawie o KRS

Wspominałam również, że dużo zmian będzie dotyczyło kurateli.

Ministerialne propozycje zmian w kurateli. Cz. I – kurator rejestrowy

W związku z tym dzisiaj przedstawię Ci zmiany dotyczące kuratora z art. 42 k.c., o którym często mówi się, że jest „kuratorem prawa materialnego”. Zakres kompetencji tego kuratora budzi sporo wątpliwości w nauce i praktyce, o czym świadczą również Wasze pytania, dotyczące np. możliwości wystawienia przez kuratora świadectwa pracy.

art. 42 § 1 k.c. Jeżeli osoba prawna nie może prowadzić swoich spraw ze względu na brak organu albo brak w składzie organu powołanego do reprezentacji, sąd ustanawia dla niej kuratora. Kurator podlega nadzorowi sądu, który go ustanowił.

Tym, co od razu rzuca się w oczy, jest rozwiązanie kwestii tzw. zarządu kadłubowego. Dotychczas wcale nie było jednoznaczne, czy kuratora należy powołać wyłącznie, gdy nie ma zarządu, czy również w sytuacji, gdy mamy do czynienia z brakami w składzie organów. Wg nowego projektu jednoznacznie powołanie kuratora będzie możliwie także, gdy będziemy mieli do czynienia z zarządem kadłubowym.

art. 42 § 2 k.c. Do czasu powołania lub uzupełnienia składu organu, o którym mowa w § 1, albo ustanowienia likwidatora, kurator reprezentuje osobę prawną oraz prowadzi jej sprawy, z uwzględnieniem treści zaświadczenia, o którym mowa w art. 604 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego.

Absolutna nowość regulacji! Kurator będzie mógł reprezentować podmiot, dla którego został powołany. Dokładny zakres jego kompetencji zostanie określony w zaświadczeniu. Dla jasności – w nowym § 2 art. 604 k.p.c. mowa jest o tym, że w zaświadczeniu dla kuratora osoby prawnej sąd określa szczegółowy zakres czynności kuratora (obecnie art. 604 k.p.c. jest to ogólna regulacja, zgodnie z którą „w zaświadczeniu dla kuratora sąd określa zakres jego uprawnień”). Jak podkreśla się w projekcie, nowe uprawnienia będą miały charakter akcesoryjny w stosunku do obowiązku powołania organów, zaś ich celem będzie ochrona obrotu gospodarczego.

Czynności zmierzające do powołania lub uzupełnienia składu organu osoby prawnej uprawnionego do jej reprezentowania kurator będzie miał podejmować niezwłocznie (nowy § 3 w art. 42 k.c.).

Natomiast nadzór sądu, o którym mowa w art. 42 § 1 k.c. (zdanie ostatnie) objawia się m.in. § 4 – poprzez konieczność uzyskania zezwolenia sądu rejestrowego (pod rygorem nieważności):

  1. nabycia i zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części oraz do dokonania czynności prawnej, na podstawie której następuje oddanie go do czasowego korzystania;

  2. nabycia i zbycia oraz obciążania nieruchomości, użytkowania wieczystego lub udziału w nieruchomości.

Tego typu ograniczenie należy ocenić pozytywnie. Poprzez zezwolenie sądu rejestrowego chroniony będzie nie tylko interes majątkowy podmiotu, nad którym kuratela jest sprawowana, ale również samych kuratorów przed narażeniem się na zarzut nadmiernego wykorzystania kompetencji im przyznanych.

Do Kodeksu cywilnego planuje się również dodanie dwóch zupełnie nowych przepisów: art. 42(1) oraz art. 42(2).

W art. 42(1) k.c. zakazuje się ustanawiania prokury w okresie objętym kuratelą, zaś wcześniej ustanowiona ma wygasać. Nie raz w mojej praktyce zdarzyło mi się widzieć kuratora, który musiał „rywalizować” z prokurentem spółki. Tego rodzaju „zbieg” kompetencji nie jest dobry dla spółki – dla sprawnej reprezentacji zdecydowanie bezpieczniejsze jest przyznanie jej jednemu podmiotowi.

Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 42(2) k.c. kuratela ma być ustanawiana na okres nieprzekraczający roku, z ewentualną możliwością przedłużenia „w razie, gdyby czynności, w których mowa w art. 42 § 3, nie mogły zostać zakończone przed upływem okresu, na który został ustanowiony”.

W art. 42(2) § 2 k.c. rozstrzyga się natomiast o niezwykle (!) ważnej kwestii (nad którą – co stwierdzam z rozczarowaniem – projektodawcy przechodzą w uzasadnieniu jednym zdaniem do porządku dziennego), a mianowicie, jakiego rodzaju pismo powinien skierować kurator do sądu w sytuacji, gdy nie uda mu się powołać nowego składu organu uprawnionego do reprezentacji. W obecnym stanie prawnym kurator ma się postarać w razie potrzeby o likwidację osoby prawnej. Rodzi to pewne wątpliwości, o co ma wobec tego wnosić kurator do sądu rejestrowego? O likwidację czy o rozwiązanie osoby prawnej?

Projektodawcy zdecydowali się na rozwikłanie tego problemu prawnego poprzez jednoznaczne wskazanie:

Kurator występuje „niezwłocznie z wnioskiem o rozwiązanie osoby prawnej„.

I całe szczęście, bo to właśnie rozwiązanie osoby prawnej zawsze musi poprzedzić sam proces jej likwidacji.

 

Tego nie możesz przegapić! Biuletyn Prawny Kancelarii Sienkiewicz i Zamroch

Karolina Rokicka-Murszewska        16 listopada 2016        Komentarze (0)

Niecałe pół roku temu informowałam Cię, że Kancelaria Sienkiewicz i Zamroch, w której pracuję, zaczęła przygotowywać Biuletyn Prawny. W Biuletynie wspólnie z kolegami i koleżankami radcami i aplikantami radcowskimi staramy się informować o ważnych orzeczeniach sądów różnych instancji, szalonych i nie tylko pomysłach ustawodawcy, jak również – a może przede wszystkim – zachęcać do lektury interesujących wpisów na blogach. Biuletyn ten przekazuje Izba swoim członkom.

Jednakże, podczas jednej z dyskusji w Kancelarii, zadaliśmy sobie jedno ważne pytanie:

dlaczego podobnego Biuletynu nie mielibyście otrzymywać i Wy, Drodzy Czytelnicy?

W związku z tym, że pytanie było czysto retoryczne, stworzyliśmy newsletter – Biuletyn Prawny, który będziemy przekazywać naszym Czytelnikom poprzez email. Dwa razy w miesiącu.

zapis-na-newsletterCo w nim znajdziesz? Przede wszystkim przegląd wpisów z naszych blogów. A jest ich sporo jak na jedną kancelarię: w sumie aż pięć! Daje to razem ogromną ilość informacji. Tylko na moim blogu – a jest to najmłodszy kancelaryjny blog, niedawno skończył rok – jest blisko 100 wpisów! To ogromna ilość informacji. Na innych blogach jest tego dużo więcej. Zebranie tego w jednym Biuletynie, łatwiej pozwoli Ci ogarnąć, co się dzieje w prawie.

Ale oczywiście samym blogiem człowiek żyje – będziemy również omawiać ciekawe orzeczenia sądów, także te wydane w sprawach przez nas prowadzonych. Jeśli będzie okazja, na pewno pochwalimy się, co w naszej firmie się dzieje. Jeżeli chcesz otrzymywać Biuletyn to po prostu zapisz się poprzez poniższy formularz zapisu:

Politykę prywatności znajdziesz TUTAJ.

Ministerialne propozycje zmian w kurateli. Cz. I – kurator rejestrowy

Karolina Rokicka-Murszewska        07 listopada 2016        Komentarze (0)

fullsizerender

Ostatni tydzień przekonał mnie, jak ważne jest pozytywne nastawienie do pracy. W kilka godzin niedzielnego popołudnia zrobiłam więcej niż w czwartek i piątek razem wzięte. Jedyny mój „sukces” w piątek to poinformowanie czytelników bloga o projekcie ustawy o zmianie ustawy o KRS oraz niektórych innych ustaw. I ugotowanie niezłego obiadu 🙂

Nie mogłabym jednak zostawić tego projektu bez większego komentarza, zwłaszcza że już wywołał małą dyskusję na moim Facebook’u. Najbardziej zainteresowały mnie zmiany dotyczące kurateli, choć oczywiście tych zmian (i to równie istotnych!) jest dużo więcej.

W tym wpisie skupię się jedynie na tzw. kuratorze rejestrowym, którego podstawą prawną działania są przepisy art. 26-32 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym.

Dotychczas art. 26 uKRS oraz art. 42 KC były przez sąd częstokroć traktowane zamiennie. Nie było wyraźnego podziału między tymi przepisami – kiedy kurator powinien być ustanawiany na podstawie uKRS, a kiedy KC. Proponowane brzmienie art. 26-31 uKRS ma na celu jednoznaczne wskazanie, że kurator rejestrowy może być ustanawiany w sytuacji, gdy osoba prawna, wpisana do rejestru przedsiębiorców, posiadając zobowiązane do działania organy, nie wykonuje obowiązków rejestrowych. Brak organu powinien natomiast prowadzić do powołania kuratora na podstawie art. 42 KC, wówczas przepisów o kuratorze rejestrowym nie stosuje się.

W nowym art. 26 ust. 1 ustawy o KRS wyraźnie wskazuje się, na kogo powinna zostać nałożona grzywna przymuszająca: są to osoby wchodzące w skład organu reprezentacji danego podmiotu. Była to dotychczas kwestia dość kontrowersyjna – niektóre sądy nakładały grzywnę na członków organu reprezentacji, inne zaś na sam podmiot.

Ponadto wydłużono okres, na jaki można przedłużyć ustanowienie kuratora (standardowo kurator jest ustanawiany na rok, przedłużenie w obecnym stanie prawnym było możliwe na maksymalnie 6 miesięcy). W projekcie przewidziano przedłużenie do jednego roku, ale wyłącznie w „szczególnie uzasadnionych przypadkach”.

Ustanowienie kuratora rejestrowego w pierwszej kolejności ma doprowadzić do wykonania przez podmiot obowiązków rejestrowych. Głównym zadaniem kuratora będzie więc złożenie w imieniu osoby prawnej wniosku lub dokumentów, których złożenie jest obowiązkowe, jeśli zostały one sporządzone (proponowane brzmienie art. 28 ust. 1 uKRS). Osoby uprawnione do reprezentacji mają wydać kuratorowi te dokumenty (art. 28 ust. 2), a jeśli tego nie zrobią – kurator może podjąć czynności zmierzające do odwołania dotychczasowego oraz wyboru i powołania nowego składu organu uprawnionego do reprezentacji (art. 28 ust. 3 uKRS).

Wydaje mi się, że bardzo dobrym rozwiązaniem jest danie kuratorowi narzędzia w postaci legitymacji do wykonania obowiązków rejestrowych w imieniu podmiotu zobowiązanego. Jeśli w praktyce będą kuratorzy wykorzystywać daną im kompetencję, przyczyni się to na pewno do zwiększenia bezpieczeństwa obrotu gospodarczego, co jest głównym celem Krajowego Rejestru Sądowego. Dopiero w dalszej kolejności kurator będzie mógł podjąć próbę powołania nowych władz, ewentualnie (proponowane brzmienie art. 29 ustawy o KRS):

może wystąpić do sądu rejestrowego o rozwiązanie osoby prawnej i ustanowienie likwidatora, jeżeli na skutek naruszenia obowiązków wynikających z art. 28 ust. 2 nie będzie możliwe złożenie wniosku lub dokumentów, o których mowa w art. 28 ust. 1 albo nie dojdzie do wyboru lub powołania jej nowych władz w terminie 6 miesięcy od dnia ustanowienia kuratora albo nowo wybrane lub powołane władze nie wykonują obowiązków, o których mowa w art. 24 ust. 1.

Zgodnie z proponowanym brzmienie art. 31 ust. 1 będzie możliwe odwołanie kuratora nie tylko na wniosek, ale również z urzędu przed upływem terminu, na jaki został ustanowiony, jeśli obowiązki rejestrowe zostaną wykonane.

O kuratorze ustanawianym na podstawie art. 42 KC oraz kosztach wynagrodzenia kuratorów przeczytasz w kolejnym wpisie.

Hot news! Będą zmiany w ustawie o KRS

Karolina Rokicka-Murszewska        04 listopada 2016        Komentarze (0)

bez-tytulu

Wiem, że jest już piąteczek i jesteście jedną nogą w domu na kanapie, a drugą ewentualnie ze znajomymi na imprezie, ale taka wiadomość nie może czekać do poniedziałku! Ministerstwo Sprawiedliwości przedstawiło 3 listopada 2016 r. projekt ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw. Projekt powstał w związku z koniecznością implementacji dyrektyw PE i Rady 2012/17/UE z dnia 13.06.2012 r. zmieniającej dyrektywę Rady 89/666/EWG i dyrektywy PE i Rady 2005/56/WE oraz 2009/101/WE w zakresie integracji rejestrów centralnych, rejestrów handlowych i rejestrów spółek (Business Registeres Interconnection SystemBRIS).

No i zmian jest naprawdę sporo! Tak na szybko:

  1. składanie wszelkich wniosków do KRSu przez internet – powszechna droga elektroniczna ma usprawnić i przyspieszyć postępowanie przed sądem rejestrowym;
  2. elektronizacja kontaktu z sądem rejestrowym (wezwania, środki zaskarżenia, ale też coroczne sprawozdania finansowe będą mogły być składane wyłącznie drogą elektroniczną);
  3. powstanie elektroniczne repozytorium aktów i protokołów notarialnych (akty i protokoły będą automatycznie przekazywane i dołączane do wniosku do KRS);
  4. ma zostać stworzony portal informacyjny, umożliwiający dostęp do wszystkich dokumentów składanych do KRS; będzie można również pobrać pełny odpis z KRS przez internet;
  5. zmiany w narzędziach mających na celu powołanie organów osób prawnych:
    1. zmiany w kurateli – ma zostać zmieniony nie tylko art. 26 ustawy o KRS, ale też art. 42 Kodeksu cywilnego i dodane nowe art. 42(1) i 42(2) w KC; odpowiednie zmiany dotyczące kuratora wprowadzone zostaną również w Kodeksie postępowania cywilnego; uregulowane mają być koszty działania kuratora(! – nowy 603(3) KPC);
    2. nowe zasady dotyczące postępowań przymuszających prowadzonych na podstawie art. 24 ustawy o KRSie).

To z tych najważniejszych. Zmiany wprowadzone zostaną również w art. 18 KSH (rozszerzenie zakresu podmiotowego zakazu z art. 18 § 2 KSH), zniknie Rejestr Dłużników Niewypłacalnych (z dniem 1.02.2018 r.), zastąpiony przez CRRiU. Zmiany dotkną też CEIDG.

Rewolucja? Na pewno, ale czy zaskoczenie? Ustawodawca raczej przyzwyczaił nas do tego, że lubi zaczynać z wysokiego C.

A Ty, co sądzisz o proponowanych zmianach? Mają szansę wejść w życie właśnie w takim kształcie?

Kto może złożyć wniosek o zakaz działalności dla byłego prezesa spółki?

Karolina Rokicka-Murszewska        27 października 2016        Komentarze (0)

W dniu 28 września 2016 r. zapadła uchwała Sądu Najwyższego przesądzająca kwestię legitymacji do złożenia wniosku o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej wobec członka zarządu spółki, który nie zgłosił w porę wniosku o ogłoszenie upadłości (III CZP 48/16).

Więcej na ten temat przeczytasz moim krótkim artykule w najnowszym numerze Biuletynu Prawnego Kancelarii Sienkiewicz i Zamroch (15/2016):

togh