20 maja 2016 r., ważna data dla stowarzyszeń – także zwykłych!

Karolina Rokicka        20 maja 2016        Komentarze (0)

person-695656_1920

W ostatnim czasie rekordy popularności wśród fraz, przez które trafiacie na mojego bloga, biją następujące sformułowania:

  • ustawa o stowarzyszeniach 2016
  • prawo o stowarzyszeniach 2016
  • opłaty za wykreślenie z krs stowarzyszenia w 2016 r.
  • zmiany w stowarzyszeniach w 2016 r

Ta popularność nie bierze się znikąd!!! Dzisiaj wchodzi w życie bardzo ważna ustawa z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1923). Ustawa nowelizuje Prawo o stowarzyszeniach oraz m.in. ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, Prawo o szkolnictwie wyższym oraz Ordynację podatkową.

Jako, że najważniejsze założenia ustawy już zostały przedstawione na blogu:

Zmiany w prawie o stowarzyszeniach od maja 2016 r.

to dzisiejszy wpis ograniczę jedynie do wskazania, co zmienia się dla stowarzyszeń zwykłych, uproszczonych form stowarzyszeń.

1. [PRAWA I ZOBOWIĄZANIA] Stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej (w tym zakresie bez zmian). Dodano jednak do art. 40 nowy ust. 1a, zgodnie z treścią którego:

Stowarzyszenie zwykłe może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywane.

W ust. 1b wprowadzono natomiast odpowiedzialność członków stowarzyszenia zwykłego za jego zobowiązania bez ograniczeń całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi członkami oraz ze stowarzyszeniem. Odpowiedzialność ta powstaje z chwilą, gdy egzekucja z majątku stowarzyszenia zwykłego okaże się bezskuteczna.

2. [REGULAMIN DZIAŁALNOŚCI] – czyli rodzaj statutu stowarzyszenia. Ustawodawca nieco poszerzył zakres regulamin. Obecnie, oprócz dotychczasowych elementów, takich jak: nazwa, cel, teren i środki działania, siedziba oraz przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie, w regulaminie znaleźć się muszą także:

  • zasady dokonywania zmian regulaminu działalności,
  • sposób nabycia i utraty członkostwa,
  • a także sposób rozwiązania stowarzyszenia zwykłego.

Ponadto, jeśli stowarzyszenie zwykłe, zamierza posiadać ZARZĄD, musi określić w regulaminie działalności tryb jego wyboru oraz uzupełniania składu, kompetencje, warunki ważności jego uchwał oraz sposób reprezentowania stowarzyszenia zwykłego, w szczególności zaciągania zobowiązań majątkowych.

Natomiast jeśli stowarzyszenie chce powołać ORGAN KONTROLI WEWNĘTRZNEJ, należy określić – również w regulaminie – tryb jego wyboru, uzupełniania składu oraz jego kompetencje.

3. [EWIDENCJA STOWARZYSZEŃ ZWYKŁYCH] Nowa ustawa tworzy konieczność uzyskania wpisu do ewidencji stowarzyszeń zwykłych, odchodząc tym samym od systemu poinformowania (notyfikacji) o rozpoczęciu działalności. Zgodnie z brzmieniem nowego art. 40a ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach:

Organ nadzorujący dokonuje wpisu do ewidencji w terminie 7 dni od dnia:

  1. wpływu wniosku o wpis, jeżeli nie został złożony wniosek, o którym mowa w art. 41;
  2. uprawomocnienia się orzeczenia odrzucającego albo oddalającego wniosek, o którym mowa w art. 41.

4. [CZYNNOŚCI PRZEKRACZAJĄCE ZWYKŁY ZARZĄD] Standardowo stowarzyszenie reprezentuje przedstawiciel albo zarząd. Aby jednak mogli oni dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu, muszą uzyskać uprzednią zgodę wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego oraz musi zostać udzielone przez nich pełnomocnictwo do dokonania tych czynności. Co ustawodawca rozumie pod pojęciem „czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu„? Są to w szczególności:

  1. nabycie oraz zbycie nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego;
  2. ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego;
  3. zawarcie umowy kredytu albo pożyczki;
  4. przejęcie długu, uznanie długu, zwolnienie z długu, przystąpienie do długu, zawarcie umowy poręczenia lub zawarcie innej podobnej umowy;
  5. zaciągnięcie innych zobowiązań przekraczających wartość 10 000 zł.

5. [PRZEKSZTAŁCENIE STOWARZYSZENIA ZWYKŁEGO W STOWARZYSZENIE] Dopuszczono taką możliwość w nowych regulacjach art. 42a – 42e. Aby dokonać przekształcenia, stowarzyszenie zwykłe musi liczyć min. 7 osób, które wyrażają swoją zgodę z formie uchwały. Przekształcenie następuje z chwilą wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego.

Z rzeczy, które się nie zmieniły: liczba osób, które mogą utworzyć stowarzyszenie zwykłe – są to nadal minimum 3 osoby. Niemniej, stowarzyszenia zwykłe od dzisiaj ulegają największym przemianom. Nie omieszkam wrócić do tego interesującego tematu w najbliższym czasie, bo te 5 punktów powyżej jest jedynie sygnalizacją najważniejszych problemów.

Od dzisiaj zmiany w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej

Karolina Rokicka        19 maja 2016        Komentarze (0)

Nie wiem, czy pamiętasz, ale dzisiaj (czyli 19.05.2016 r.) wchodzi w życie ustawa z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1893).

Pisałam o tym na początku roku:

Krótka historia o wykreślaniu (z CEIDG)

Dla przypomnienia – w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej rejestrują się osoby fizyczne, chcące prowadzić działalność gospodarczą na terenie Polski. Od 2011 r. CEIDG działa w systemie teleinformatycznym, więc rejestrować można się on-line. Wniosek jest bezpłatny (zarówno w formie elektronicznej, jak i papierowej). Zaświadczeniem o wpisie do CEIDG jest wydruk ze strony internetowej CEIDG.

Od 1.07.2011 r. do 30.06.2014 r. ponad 25 tys. nowych przedsiębiorców wybrało elektroniczną formę uruchomienia swojej działalności gospodarczej. Dużo? Niestety, nie – to tylko ok. 3% ogólnej liczby rejestrujących się przedsiębiorców.

W związku z tym podjęto próbę usprawnienia systemu, której efektem jest wchodząca dzisiaj w życie nowelizacja. Jakie są nadzieje i plany projektodawców ustawy? M.in.:

  1. uproszczenie procedury wykreślania i dokonywania sprostowań wpisów w CEIDG
  2. uproszczenie i ujednolicenie zasad uzyskiwania zaświadczeń o wpisie z CEIDG
  3. poszerzenie zakresu danych zawartych we wpisie do CEIDG
  4. ograniczenie zakresu danych podawanych przez przedsiębiorcę we wniosku o zmianę wpisu w CEIDG w sytuacji zawieszenia działalności gospodarczej
  5. ułatwienie w dochodzeniu przez wierzycieli roszczeń od przedsiębiorców wpisanych do CEIDG

Czy tak się stanie? Jak zawsze oceni to praktyka, zaś pewnym wskaźnikiem będzie zwiększenie (lub zmniejszenie) odsetka przedsiębiorców wybierających drogę elektroniczną do komunikacji z CEIDG.

Jedna jaskółka wiosny nie czyni, ale…

Karolina Rokicka        12 maja 2016        Komentarze (2)

Dotychczasowe moje blogowe rozważania dotyczące wykreślania tzw. martwych podmiotów na podstawie art. 25a ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym miały wymiar raczej teoretyczny. Znajdziesz je tutaj:

Rozwiązanie i wykreślenie z KRS tzw. „martwych podmiotów”

„Martwe podmioty” i ich wykreślenie z KRS – interpelacja poselską i odpowiedź Ministerstwa

„Martwe” podmioty i ich wykreślenie z KRS – historii ciąg dalszy

Dzisiaj po raz pierwszy mogę Ci zaprezentować fragment z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu, który dotyczył wniosku o rozwiązanie spółki i przeprowadzenie jej likwidacji. Wniosek, złożony przez kuratora Spółki, został oddalony, niemniej Sąd uznał, że w związku z wydaniem postanowienia o odstąpieniu od postępowania przymuszającego, zasadne jest wszczęcie postępowania z urzędu w przedmiocie rozwiązania Spółki na podstawie art. 25a ust. 1 pkt 3 ustawy o KRS.

postanowienie

Czy to pierwsza jaskółka zmian? Zobaczymy :)

 

Protokolant na zgromadzeniu wspólników i walnym zgromadzeniu

Karolina Rokicka        25 kwietnia 2016        Komentarze (0)

20160330_102013

Mamy już prawie maj, a więc już rozpoczęły się pierwsze zgromadzenia wspólników w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością oraz walne zgromadzenia w spółkach akcyjnych. Zgodnie bowiem z treścią art. 243 § 1 k.s.h. zwyczajne zgromadzenie wspólników (art. 395 § 1 k.s.h. – walne zgromadzenie) powinno odbyć się w terminie 6 miesięcy po upływie każdego roku obrotowego (który zazwyczaj jest odpowiednikiem roku kalendarzowego).

Obowiązek protokołowania zgromadzenia wspólników sp. z o.o. wynika z art. 248 § 1 k.s.h. i odnosi się do każdej spółki – również jednoosobowej (taka regulacja służy ochronie osób trzecich przed podjęciem uchwały o nieformalnym charakterze). W tym miejscu trzeba jednak zaznaczyć, że ustawodawca nie nakłada wymogu protokołowania całego zgromadzenia, a jedynie uchwał przez nie podjętych. Powinny zostać one wpisane do księgi protokołów i podpisane przez obecnych lub co najmniej przez przewodniczącego i osobę sporządzającą protokół.

Co do zasady nie ma żadnych wymogów co do osoby protokolanta na zgromadzeniu wspólników sp. z o.o. Oznacza to, że każdy może protokołować – Ty, ja, pani pracująca w sekretariacie Prezesa czy jeden ze wspólników. Na zgromadzeniach protokołują też pracownicy Kancelarii, także jeśli potrzebujesz fachowego protokołu ze zgromadzenia wspólników Twojej spółki – zapraszam Cię do kontaktu.

Ale uwaga – są uchwały, które zgromadzenie wspólników sp. z o.o. musi podjąć w formie aktu notarialnego. Tytułem przykładu można wskazać na zmianę umowy spółki czy obniżenie kapitału zakładowego (art. 255 § 3 k.s.h.), uchwałę o rozwiązaniu spółki (art. 270 pkt 2 k.s.h.). W tych przypadkach – podobnie jak w sytuacji sporządzania protokołu przez inny podmiot – wymóg formy aktu notarialnego dotyczy wyłącznie samej uchwały, nie zaś całego protokołu. Co więcej, jeśli zgromadzenie podejmuje wiele uchwał, mogą być one protokołowane przez „zwykłego” protokolanta, zaś tylko ta w sprawie np. zmiany umowy spółki – przez notariusza.

Nieco inaczej sytuacja przedstawia się w spółce akcyjnej. Kwestię protokołowania uchwał walnego zgromadzenia reguluje art. 421 k.s.h.:

§ 1. Uchwały walnego zgromadzenia powinny być umieszczone w protokole sporządzonym przez notariusza.

To oznacza, że niezachowanie formy aktu notarialnego skutkuje bezwzględną nieważnością uchwał podjętych na walnym zgromadzeniu. Naruszeniem formy jest także umieszczenie uchwał w załączniku do protokołu w formie aktu notarialnego, zamieszczenie „wyciągu z uchwały” czy wzmianki o jej podjęciu. Warto wskazać, że art. 421 § 1 k.s.h. jest przepisem, którego nie mogą modyfikować odpowiednie zapisy statutu spółki.

Make law easier: wykreślanie z KRS martwych podmiotów

Karolina Rokicka        18 kwietnia 2016        Komentarze (0)

Dawno na blogu nie było cyklu make law easier. Jako, że ostatnio naprawdę bardzo dużo zapytań na blogu dotyczy regulacji z ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, a mianowicie art. 25a-25e, które wprowadziły możliwość wykreślania podmiotów z KRS bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego, chcę raz jeszcze wyjaśnić wyjątkowość tego postępowania oraz konieczność spełnienia odpowiednich warunków, aby podmiot został zakwalifikowany jako „martwy” w świetle ustawy o KRS.

Czytam komentarze innych prawników na temat art. 25a-25e ustawy o KRS. Dominują oceny negatywne, niektórzy wprost piszą, że to bubel. Ja jestem raczej umiarkowaną optymistką (intencje były dobre, ale „dobrymi intencjami jest piekło wybrukowane”), co nie oznacza, że nie dostrzegam wad regulacji.

Jedną z takich wad jest na pewno chęć wykorzystania regulacji do przeprowadzenia bezkosztowego postępowania o rozwiązanie podmiotu i uniknięcie prowadzenia likwidacji. Przepisy art. 25a-25e mają charakter wyjątkowy. Są wyrazem wzmocnienia funkcji kontrolnej sądów rejestrowych. Nie są – wbrew pozorom – wprowadzone po to, aby przeskoczyć procedurę likwidacji w spółce. Przedsiębiorcy (bo na razie miałam tylko sygnały w sprawie chęci wykreślenia z KRS spółek) zapominają również o jednej ważnej kwestii – podmiot, który ma zostać poddany tej procedurze musi spełniać jeden z następujących warunków:

  1. oddalając wniosek o ogłoszenie upadłości lub umarzając postępowanie upadłościowe, sąd upadłościowy stwierdzi, że zgromadzony w sprawie materiał daje podstawę do rozwiązania bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego;
  2. oddalono wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzono postępowanie upadłościowe z tego powodu, że majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania;
  3. wydano postanowienie o odstąpieniu od postępowania przymuszającego lub jego umorzeniu;
  4. mimo wezwania sądu rejestrowego nie złożono rocznych sprawozdań finansowych za 2 kolejne lata obrotowe;
  5. mimo dwukrotnego wezwania sądu rejestrowego nie wykonano innych obowiązków, o których mowa w art. 24 ust. 1.

Zazwyczaj wspólnik spółki czy też członek jej zarządu wie doskonale, czy było prowadzone postępowanie upadłościowe. Gorzej z pkt 3-5, ponieważ często adres spółki w aktach rejestrowych jest nieaktualny, spółka nie ma do niego dostępu lub jest to tzw. biuro wirtualne, z którym umowa nie została przedłużona.

Dlatego, aby stwierdzić, czy istnieje w ogóle możliwość rozwiązania spółki bez postępowania likwidacyjnego, najpierw trzeba porządnie przestudiować akta rejestrowe spółki. Dopiero potem, gdyż już wiemy, że na pewno jeden z warunków jest spełniony, można zastanowić się nad wystosowaniem do sądu wniosku o wszczęcie postępowania z urzędu. W takiej sytuacji sąd powinien wszcząć postępowanie, jeśli stwierdzi istnienie okoliczności uzasadniających to wszczęcie.

W ramach analizy przesłanek prowadzenia przedmiotowego postępowania nie można zapominać również o art. 25a ust. 2, zgodnie z którym:

W toku postępowania o rozwiązanie podmiotu wpisanego do Rejestru bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego sąd rejestrowy bada, czy podmiot ten posiada zbywalny majątek i czy faktycznie prowadzi działalność.

20160415_121618

Widok z warszawskiego placu Na Rozdrożu